زندگی عاشقانه

نگاهي به آيين نامه هاي داخلي مجلس خبرگان

 مجلس خبرگان رهبري در تاريخ 23/4/62 در اجلاسيه اي رسمي آغاز به کار کرد. در اين اجلاسيه، پس از قرائت پيام حضرت امام(ره)، نمايندگان مجلس خبرگان، مراسم تحليف را بجا آوردند.
    پس از آن کميسيوني با عنوان کميسيون تدوين قانوني اجراي اصل يکصد و يازدهم و نيز کميسيون اصلاح آيين نامه مجلس خبرگان تشکيل و اعضاي آن انتخاب شدند. سرانجام در اين اجلاسيه 29 ماده از آيين نامه داخلي خبرگان به شرح ذيل تصويب شد:
    1- محل تشکيل مجلس خبرگان، فقط شهر مقدس قم است و هيچ محل ديگري براي تشکيل جلسات آن رسميت ندارد، مگر به ترتيب زير:
    الف) تصويب اکثريت مطلق حاضرين در جلسه رسمي، براي هر اجلاسيه يا هر جلسه. 
    ب) با گرفتن امضا از اکثريت مطلق نمايندگان منتخب، که اعتبارنامه آنان به تاييد شوراي نگهبان رسيده باشد توسط هيئت رئيسه براي هر اجلاسيه يا جلسه.
    2- هيئت رئيسه مکلف است از تاريخ تصويب اين آيين نامه تا شش ماه، جهت تامين اعتبار تهيه مجلس خبرگان در شهر مقدس قم، از راه قانوني و نيز تشکيل دفتر و دبيرخانه در شهر مقدس قم اقدام کند.
    3- در اولين جلسه رسمي هر دوره، مسن ترين فرد از خبرگان حاضر، به عنوان رئيس سني و فرد بعدي به عنوان نائب رئيس و دو نفر جوان ترين خبرگان حاضر به سمت منشي معين مي شوند و در جايگاه هيئت رئيسه قرار مي گيرند. در صورت تساوي سن، هيئت رئيسه سني، با قيد قرعه از بين مسن ترين و جوان ترين خبرگان تعيين خواهد شد. تشخيص هيئت رئيسه سني، با دبيرخانه مجلس خبرگان است.
    4- وظايف هيئت رئيسه سني:
    الف) اداره جلسه افتتاحيه ب) انجام مراسم تحليف
    ج) اجراي انتخابات هيئت رئيسه
    5- خبرگان بايد در نخستين جلسه، به ترتيب زير سوگند ياد کنند و متن سوگندنامه را امضا کنند.
    متن سوگندنامه به اين شرح است:
    “بسم الله الرحمن الرحيم. من در برابر قرآن مجيد به خداي قادر متعال سوگند ياد مي کنم که وديعه اي را که ملت به ما سپرده، به عنوان اميني عادل پاسداري کنم و...”
    6- هيئت رئيسه دائم (مرکب از: رئيس، دو نائب رئيس، دو منشي و دو کارپرداز، براي مدت دو سال، با راي مخفي انتخاب مي شوند.
    7- انتخاب رئيس با اکثريت مطلق آراي خبرگان و انتخاب نواب و منشيان، هرکدام جداگانه و با اکثريت نسبي و راي مخفي خواهد بود در صورتي که در انتخاب رئيس، اکثريت مطلق حاصل نشود. از بين دو نفري که بيشترين آرا را داشته اند، با راي گيري مجدد و اکثريت نسبي آرا انتخاب مي شوند.
    8- نواب رئيس به ترتيب تعداد آرا به عنوان نائب رئيس اول و نائب رئيس دوم، در غياب رئيس مجلس، به ترتيب وظايف و اختيارات او را به عهده خواهند داشت. در صورت تساوي آرا، مسن ترين آنها نائب رئيس اول خواهد بود.
    9- جلسه افتتاحيه هر دوره مجلس خبرگان، با حضور حداقل دو سوم مجموع خبرگان پيش بيني شده در قانون، رسميت مي يابد.
    10- مجلس خبرگان مي تواند براي هريک از وظايفي که برعهده دارد جهت بررسي هاي مقدماتي و تهيه گزارش، کميسيوني از اعضاي خبرگان تشکيل دهد. تعداد اعضا و مدت آن را مجلس تعيين مي کند.
    11- کميسيون تدوين و بررسي قانون انتخابات و آيين نامه داخلي مجلس خبرگان، دائمي است و هرگونه تغيير و يا اصلاح درباره قانون مزبور و آيين نامه داخلي، با پيشنهاد حداقل پنج نفر از اعضاي مجلس خبرگان به هيئت رئيسه، در کميسيون رسيدگي مي شود.
    12- هر کميسيون مي تواند با تصويب اکثريت اعضاي خود، براي مشاوره، از صاحب نظرات دعوت کند.
    13- شرکت هريک از خبرگان در جلسات کميسيونها براي استماع مذاکرات و يا اظهار نظر، بدون داشتن حق راي، بلامانع است.
    14- به منظور انجام امور زير کميسيوني به نام کميسيون امور محاسبات و بودجه و امور مالي مجلس خبرگان تشکيل مي شود:
    الف) تحقيق و تسويه کليه محاسبات و رسيدگي به بودجه سالانه و مخارج و اعتبارات مجلس خبرگان و تقديم گزارش آن به مجلس خبرگان
    ب) رسيدگي و مداقه در لايحه تفريغ بودجه مجلس خبرگان که بايد حتما پس از تطبيق بودجه با اسناد خرج، گزارش آن را تا چهار ماه پس از خاتمه دوره عمل سال مالي به مجلس شوراي اسلامي تقديم مي کند.
    ج) نظارت و مراقبت در اجراي مقررات بودجه مصوبات مجلس خبرگان 
    د) بازرسي و رسيدگي دقيق و نظارت درباره کليه اموال و اشياي منقول و غيرمنقول در مجلس خبرگان از هرنوع و هر جنس
    15- مسائلي در جلسات قابل طرح و بررسي است که قبلا با امضاي حداقل پنج نفر پيشنهاد شده باشد، که اين پيشنهادها در اختيار هيئت رئيسه قرار مي گيرد و هيئت رئيسه به ترتيب وصول در مجلس به بحث مي گذارد و در صورتي که مجلس لازم دانست به کميسيون جهت بررسي هاي مقدماتي و اصلاح و تهيه گزارش رد يا تصويب ارجاع مي نمايد و کميسيون پس از مدتي که از طرف هيئت رئيسه با توافق کميسيون تعيين مي شود، گزارش آن را به هيئت رئيسه تسليم مي کند و هيئت رئيسه به ترتيب وصول و اهميت، آنها را در دستور جلسات قرار مي دهد و مجلس به ترتيبي که در آيين نامه پيش بيني شده است به بحث و بررسي مي پردازد.
    16- هيئت رئيسه مکلف است وصول کليه طرح هايي را که به مجلس خبرگان تقديم مي شود، در اولين فرصت در جلسه رسمي اعلام و در صورت لزوم، به کميسيون هاي مربوط ارجاع کند و فورا تکثير و در دسترس نمايندگان قرار گيرد. 
    17- هر طرحي که به کميسيون ارجاع مي شود، رد يا تصويب، تغيير و يا تکميل آن بايد در ظرف مدتي که از طرف هيئت رئيسه مجلس، با توافق کميسيون مربوط، معين و اعلام مي شود به مجلس داده شود. 
    18- تمام اسناد و اوراق مربوط به اموري که بايد در کميسيون ها بررسي شود. از طرف رئيس مجلس، در اختيار کميسيون قرار داده مي شود، نمايندگان مي توانند آن اسناد را ملاحظه کنند و رئيس کميسيون ترتيب آن را خواهد داد. لکن اسناد مربوط نبايد از کميسيون خارج شود.
    19- پس از آنکه مجلس درباره طرحي راي نهايي داد، اسناد اوراق و صورت جلسات مربوط به آن در دبيرخانه مجلس خبرگان بايگاني مي شود.
    20- خبرگان بايد در روزي که قبلا براي تشکيل جلسه رسمي معين مي شود، در محل تشکيل مجلس حاضر شوند و هيچ يک از خبرگان، هنگام اعلام راي از طرف رئيس مجلس حق خروج از جلسه را ندارند.
    21- حداکثر مدت براي هر جلسه رسمي، چهار ساعت است که ممکن است يکسره و يا با فاصله تنفس باشد، مگر در موارد غيرضروري به تشخيص رئيس و تصويب مجلس.
    22- خبرگان عضو هيئت رئيسه و کميسيون ها بايد در ساعتي که قبلا براي تشکيل جلسات تعيين مي شود، حاضر شوند.
    23- تشکيل جلسات و رعايت ترتيب مذاکرات و اجراي آيين نامه و حفظ نظم جلسه، طبق اين آيين نامه، به عهده رئيس جلسه است.
    24- تشخيص عده حضار، به عهده منشيان است که در اول هر جلسه و قبل از اخذ آرا به وسيله رئيس جلسه بايد اعلام شود.
    25- در هر جلسه، قبل از ورود در دستور، رئيس مجلس خبرگان مي تواند درباره حوادث و مسائل مهم مطالبي ايراد کند.
    26- مذاکرات کامل هر جلسه، با مصوبات، ضبط و ثبت مي شود و به انضمام اسامي غائبين و ديرآمدگان آن جلسه و حتي الامکان قبل از انعقاد جلسه بعد، بين خبرگان توزيع مي شود.
    نماينده اي که در صورت مشروح مذاکرات، مطالبي برخلاف اظهارات او ثبت شده باشد به طور اختصار مي تواند فقط نسبت به همان مورد، در جلسه رسمي تذکر دهد و بعدا اصلاح آن قسمت از مذاکرات در مجموعه مذاکرات مجلس درج مي شود و صورت مذاکرات جلسات بايد به امضاي رئيس يا نائب رئيس مجلس که آن جلسه را اداره نموده است، برسد.
    27- جلسات مجلس خبرگان غيرعلني است، مگر وقتي که با تصويب مجلس هيئت رئيسه، علني بودن آن را اعلام کند.
    28- دستور جلسات مجلس خبرگان بايد به ترتيب وصول طرح ها از کميسيون ها از طرف هيئت رئيسه مجلس تهيه و پس از طبع حداقل 24 ساعت قبل از تشکيل جلسه، در اختيار نمايندگان قرارداده شود و طرح هايي که داراي اولويت باشند ممکن است بنا به تقاضاي پانزده نفر از نمايندگان و موافقت هيئت رئيسه، خارج از ترتيب وصول، در دستور مجلس قرار گيرد. 
    اين دستور قابل تغيير نيست، مگر در موردي که از طرف پانزده نفراز خبرگان کتبا تقاضاي تغيير شود و در اين صورت، به شرط تصويب مجلس، دستو ر جلسه بعد تغيير خواهد يافت
    29- انعقاد جلسات رسمي و اعتبار اخذ راي، منوط به حضور حداقل دو سوم مجموع خبرگان پيش بيني شده در قانون مي باشد و اکثريت مطلق آرا وقتي حاصل مي شود که بيش از نصف خبرگان حاضر، راي مثبت دهند مگر در مواردي که در آيين نامه، نصاب ديگر پيش بيني شده باشد.
    مجلس خبرگان رهبري، در اجلاسيه هاي آغازين خود، وظايف مربوط به اين نهاد را بررسي کرد و با تشکيل هيئت رئيسه و کميسيون هايي چند، ماموريت هاي خاصي را برعهده هرکدام از آنها قرار داد. با تشکيل مجلس خبرگان، مهمترين نهاد قانوني نظام جمهوري اسلامي شکل گرفت و در زمان حيات پربرکت حضرت امام(ره) از رهنمودهاي ارزشمند ايشان بهره مند شد. با شکل گيري مجلس خبرگان، مردم دلگرمي بيشتري به رهبري آينده انقلاب اسلامي خود که همه چيزشان را در راه آن ايثار کرده بودند، به دست آوردند و اين دلگرمي و اميد خود را با حضور در پاي صندوق هاي راي به نمايش گذاردند.