مجموعه قوانين و مقررات شوراهاي اسلامي شهر و روستا
 
 آئین‌نامه اجرائی تشكیلات، انتخابات داخلی و امور مالی شوراهای اسلامی شهرها 
ماده 1ـ در این آئین‌نامه برای رعایت اختصار به جای «قانون تشكیلات، وظائف و انتخابات شوراهای اسلامی كشور و انتخاب شهرداران مصوب 1/3/75» عبارت «قانون شوراهای اسلامی كشور» و به جای عبارت «شورای اسلامی شهر» لفظ «شورا» بكار برده می‌شود.  

امور داخلی و تشكیلات شورای اسلامی شهر
وظایف رئیس شورا
جلسات شورا و نحوه اتخاذ تصمیم در جلسات شورا و كمیسیونها
مقررات مختلف 


امور داخلی و تشكیلات شورای اسلامی شهر 
ماده 2ـ اولین جلسه هر دوره شورا ظرف یك هفته بعد از قطعی شدن انتخابات به دعوت فرماندار و یا سرپرست فرمانداری و با حضور دعوت كننده یا نماینده وی تحت ریاست مسن‌ترین عضو و به منشی‌گری دو نفر از جوانترین اعضاء تشكیل و برای رسمیت كلیه اعضاء به شرح زیر سوگند یاد می‌كنند و آنرا امضاء می‌نمایند: «من در برابر كلام الله مجید، به خداوند متعال سوگند یاد می‌كنم و با تكیه بر شرف انسانی خویش تعهد می‌نمایم كه در حفظ امانت و انجام هر چه بهتر وظایفم و خدمت به مردم كوشا باشم و قانون اساسی و سایر قوانین و مقررات كشور را در چارچوب وظائف و اختیارات خود مراعات نمایم و در همه زمینه‌ها عدالت و انصاف را در نظر داشته و مادام كه در شورای اسلامی شهر عضویت دارم در رعایت صرفه و صلاح و پیشرفت امور شهر و شهرداری اهتمام نمایم»
تبصره 1ـ پیروان اقلیت‌های دینی رسمی، این سوگند را با ذكر كتاب آسمانی خود یاد خواهند كرد.
تبصره 2ـ هرگاه فرد جدیدی به عضویت شورا وارد شود موظف است در ابتدای اولین جلسه حضور در شورا به ترتیب مذكور در متن ماده سوگند یاد نماید.
ماده 3ـ در اولین جلسه شورا، پس از انجام مراسم تحلیف، اعضای حاضر اقدام به برگزاری انتخابات داخلی نموده و از بین خود با رأی مخفی یك رئیس، یك نائب رئیس و حداقل یك منشی و یك خزانه‌دار برای مدت دو سال انتخاب و مراتب را صورتجلسه می‌نمایند. انتخاب اعضاء هیأت رئیسه در صورت استعفای هر یك از آنان از سمت خود و یا خروج هر یك از اعضاء هیأت رئیسه از شورا حداكثر ظرف یك هفته بعد از قبول استعفا توسط شورا و یا خروج عضو و برای همان منصب برگزار خواهد شد.
تبصره ـ شـورا موظف است بلافاصـله پس از قطعیت یافتن خروج عضـو از شورا مراتب را به فرمانداری ذیربط بطور كتبی گزارش دهد تا فرماندار از عضو علی‌البدل شورا با احتساب رأی وی دعوت به شركت در جلسات و صدور كارت شناسائی بنماید.
ماده 4ـ اعضای شورا حق تفویض اختیارات خود را به غیر اعم از عضو یا غیر عضو شورا ندارند. ماده 5ـ اعضای شورا بر اساس مسئولیت خود متعهد و ملزم به حفظ حیثیات و شئون شورا و رعایت نظم و اجرای مفاد این آئین‌نامه و آئین‌نامه داخلی می‌باشند.
 
وظایف رئیس شورا 
ماده 6ـ رئیس شورا وظایفی به عهده دارد كه اهم آن به شرح زیر است
1ـ مسئولیت امور اداری و مالی شورا
2ـ تعیین دستور جلسه، زمان و نوع جلسه و اداره جلسات (عادی یا فوق‌العاده) شورا
3ـ دعوت از مقامات موضوع ماده 11 قانون شوراهای اسلامی كشور و سایر اشخاصی كه شورا ضرورت حضور آنها در جلسات شورا یا كمیسیونهای شورا را تشخیص دهد.
4ـ دعوت از اعضاء و تقسیم كار بین اعضاء و كمیسیونهای شورا
5ـ پیگیری مصوبات شورا
6ـ معرفی نماینده یا نمایندگان شورا كه از بین اعضاء شورا انتخاب می‌شوند به مسئولان اجرائی، نهادها و سازمانهای مملكتی در زمینه‌های مختلف اجتماعی، فرهنگی، آموزشی، اقتصادی، عمرانی جهت فراهم آوردن زمینه‌های همكاری در صورت درخواست آنان.
7ـ معرفی افراد مورد تأیید شورا برای انجام اقدامهای مورد نیاز و نظارت بر حسن اجرای بندهای 3 و 8 ماده 71 قانون شوراهای اسلامی كشور.
8ـ احكام مسئول و اعضاء دبیرخانه شورا كه از كاركنان شهرداری خواهند بود توسط رئیس شورا صادر خواهد شد.
تبصره ـ سازمان اداری دبیرخانه شورا به تناسب سازمان شهرداری كه در تنظیم آن قبلاً موافقت سازمان امور اداری و استخدامی كشور جلب شده، از طرف شهردار با اطلاع شورای شهر تهیه و جهت تصویب به وزارت كشور پیشنهاد تا پس از تصویب بموقع به اجراء درآید. كاركنان دبیرخانه شورا تابع آئین‌نامه استخدامی شهرداریها خواهند بود.
9ـ رئیس شورا سخنگوی شوراست (مگر آنكه شورا عضو دیگری را تعیین كند) و مواضع و اطلاعات رسمی شورا توسط او (سخنگو) اعلام می‌شود.
10ـ اجرای مفاد ماده 33 آئین‌نامه مالی شهرداریها شامل ایجاد تعهد، تشخیص، تسجیل و صدور حواله در حدود اعتبارات مصوب شورا در صلاحیت رئیس شورا یا اعضائی است كه از طرف وی كتباً و بطور منجز اختیارات لازم به آنها تفویض می‌شود.
11ـ تأیید بودجه شورا كه توسط خزانه‌دار شورا تنظیم می‌شود و طرح جامع آن در شورا برای تصویب.
تبصره ـ نیازهای مالی و تداركاتی شورا بر اساس بودجه مصوب شورا از طریق درآمدهای بودجه شهرداری تأمین خواهد شد.
12ـ ابلاغ كتبی موارد اعتراض و ایراد اعضاء كه بصورت روشن به رئیس شورا تقدیم شده است به عنوان تذكر به شهردار و دریافت پاسخ كتبی یا شفاهی شهردار در خصوص تذكر ابلاغی و طرح آن در جلسه شورا.
13ـ كلیه مكاتبات رسمی شورا با امضای رئیس شوراست.
تبصره ـ نایب رئیس شورا در غیاب رئیس شورا وظایف او را انجام می‌دهد و در مقابل شورا مسئول است.
ماده 7ـ وظایف منشی یا منشیان شورا
1ـ تهیه و تنظیم دستور جلسات بر اساس پیشنهادهای واصله و پیشنهاد آن به ریاست شورا برای تعیین وقت و دستور جلسات.
تبصره ـ روز و ساعت تشكیل جلسات با دستور كار شورا باید حداقل 24 ساعت قبل به اعضاء ابلاغ شود.
2ـ تنظیم متن مذاكرات جلسات شورا و ثبت آن در دفتر مخصوص جلسات و حفظ و نگهداری آنها در محل شورا.
3ـ تهیه متن نامه‌های شورا، ثبت و شماره‌گذاری آنها، تهیه آمار و اطلاعات، تهیه گزارش از عملكرد شورا برای ارائه به رئیس شورا، تهیه رونوشت مصوبات در اجرای ماده 78 قانون شوراهای اسلامی كشور جهت اطلاع به فرماندار و شهردار و سازمانهای ذیربط با امضاء رئیس شورا.
4ـ انتشار صورت تأیید شده جامع درآمد و هزینه شش ماهه شهرداری و ارسال نسخه‌هائی از آن به وزارت كشور.
5ـ انتشار مقررات مصوب شورا كه برابر قانون باید به اطلاع عمومی مردم برسد.
ماده 8ـ وظایف خزانه‌دار شورا
1ـ انجام امور مالی و مسئولیت حسابداری شورا.
2ـ همكاری با رئیس شورا در تنظیم بودجه و اصلاح یا متمم آن.
3ـ تنظیم صورت مجلس تحویل و تحول اموال و دارائی‌هایی كه از طریق شهرداری در اختیار شورا قرار می‌گیرد و امضاء آنها به اتفاق رئیس شورا.
4ـ تنظیم صورتهای مالی شورا.
5ـ بررسی صورت‌حساب ماهانه درآمد و هزینه تسلیمی شهرداری موضوع ماده 79 قانون شهرداری و ارائه آن همراه با نظریه به جلسات شورا حداكثر ظرف یك هفته پس از دریافت صورت‌حساب.
 
جلسات شورا و نحوه اتخاذ تصمیم در جلسات شورا و كمیسیونها 
ماده 9ـ جلسات شورا بعد از اولین جلسه و بصورت عادی هر ماه دوبار در محل شورا تشكیل می‌شود.
تبصره ـ شورا در صورت درخواست كتبی فرماندار و یا بخشدار ذیربط مشتمل بر زمان، دستور و ضرورت تشكیل جلسه موظف به تشكیل جلسه فوق‌العاده است همچنین شورا می‌تواند به درخواست كتبی شهردار و یا تشخیص خود بصورت فوق‌العاده تشكیل جلسه دهد.
ماده 10ـ شورا باید بلافاصله پس از رسمیت یافتن اقدام برای انتخاب شهردار با رعایت مقررات قانونی در خصوص دوره خدمت شهردار و آئین‌نامه احراز تصدی شهرداری بنماید و شهردار منتخب در شهرهای مركز استان و شهرهای  ی دویست هزار نفر جمعیت به وزارت كشور و در سایر شهرها به استانداری برای صدور حكم پیشنهاد كند. ماده 11ـ جلسه عادی و فوق‌العاده شورا با حضور حداقل دوسوم اعضاء اصلی و به تعداد ذیل:
الف ـ در شوراهای 5 نفره با حضور 4 نفر
ب ـ در شوراهای 7 نفره با حضور 5 نفر
ج ـ در شوراهای 9 نفره با حضور 6 نفر
د ـ در شوراهای 11 نفره با حضور 8 نفر
هـ ـ در شورای شهر تهران با حضور 10 نفر
رسمیت می‌یابد و تصمیمات به اكثریت مطلق آرای حاضرین معتبر است.
1ـ جلسات شورا علنی و حضور مستمع با نظر رئیس شورا مجاز خواهد بود ولی به تقاضای كتبی شهردار و نیز فرماندار و یا بخشدار ذیربط و موافقت اكثریت مطلق اعضاء حاضر می‌تواند جلسه غیرعلنی تشكیل شود.
2ـ اعضای شورا باید در تصمیمات خود قوانین و مقررات مربوطه را مورد توجه قرار دهند.
3ـ اعضاء شورا موظفند قبل از اخذ تصمیم نهائی پیرامون موضوع یا موضوعاتی كه در دستور كار جلسه قرار گرفته است بحث و بررسی بعمل آورند. به همین منظور به ازاء هر نفر موافق یك نفر مخالف نیز حق صحبت به میزان برابر و به مدتی كه رئیس شورا تعیین می‌نماید خواهد داشت. در موقع استیضاح، شهردار حق دارد به اندازه مجموع زمان صحبت موافقین و مخالفین از خود دفاع نماید.
4ـ رأی در جلسات شورا علنی است و با بلند كردن دست و یا ورقه اخذ می‌شود ولی به تقاضای اكثریت مطلق اعضاء حاضر در جلسه ممكن است رأی با ورقه بصورت مخفی گرفته شود مگر در امور مالی، لیكن در انتخابات حتماً باید رأی مخفی گرفته شود.
5ـ شورا برای جلسات عادی و فوق‌العاده و نیز كمیسیونهای شورا برای جلسات خود باید دفتر ثبت صورتجلسات داشته و صورتجلسات به امضاء اعم از مخالف یا موافق برسد. دفاتر مذكور توسط منشی تهیه و قبل از ثبت اولین صورتجلسه، صفحه اول آن با ذكر شماره صفحات به امضاء رئیس شورا و حسب مورد، اعضاء شورا و یا كمیسیونهای مربوط برسد. صورتجلسات شورا باید بگونه‌ای تنظیم شود كه در آن تاریخ و دستور كار هر جلسه و اسامی اعضاء حاضر و غایب و آرای مثبت و منفی اعضاء، مربوط به هر یك از موضوعات به همراه خلاصه مفیدی از بحث و گفتگوی حاضرین و تصمیم یا تصمیمات متخذه و مصوب آمده باشد.
6ـ جلسات شورا و كمیسیونهای آن در محل مخصوصی كه توسط شهرداری در اختیار شورا قرار می‌گیرد تشكیل خواهد شد. جلسات شورا در غیرمحل و موعد مقرر رسمیت نداشته و تصمیماتش معتبر نخواهد بود.
ماده 12ـ مصوبات شورا پس از ده روز از تاریخ ابلاغ قابل اجرا است مگر آنكه ظرف مدت مزبور مسئولان اجرائی ذیربط به مصوبه اعتراض نمایند كه در این صورت بر طبق ماده 80 قانون شوراهای اسلامی كشور عمل خواهد شد.
تبصره 1ـ مصوبه شورا تا تعیین تكلیف قطعی توسط هیأت مركزی حل اختلاف متوقف خواهد ماند.
تبصره 2ـ چنانچه هیأت حل اختلاف استان ظرف مدت 15 روز اعلام نظر ننماید، مصوبه شورا لازم‌الاجرا است.
تبصره 3ـ چنانچه نظر هیأت حل اختلاف استان در جهت لغو مصوبه شورا باشد، آنرا به هیأت مركزی حل اختلاف پیشنهاد می‌كند و هیأت مركزی نیز موظف است حداكثر ظرف 20 روز نظر قطعی و نهائی خود را اعلام نماید. چنانچه هیأت مركزی ظرف این مدت نظر خود را اعلام ننماید، مصوبه شورا لازم‌الاجرا است.
ماده 13ـ شورا می‌تواند در ارتباط با وظایف خود اطلاعات مورد نظر را از دستگاهها، ادارات و سازمانهای دولتی درخواست نماید و آنان همكاری لازم را به عمل خواهند آورد. ماده 14ـ شورا می‌تواند حسب نیاز با تشكیل كمیسیونهائی با شركت اعضاء خود موافقت كرده و تعداد آنها را افزایش یا كاهش دهد.
1ـ عده اعضاء هر كمیسیون از سه تا پنج نفر بوده و هر یك از اعضاء شورا موظف است حداقل عضو یك كمیسیون باشد، اعضاء كمیسیون به پیشنهاد رئیس شورا توسط شورا برای مدت یكسال انتخاب می‌شوند.
2ـ جلسات كمیسیون با حضور حداقل دوسوم اعضاء رسمیت می‌یابد و تصمیمات با رأی اكثریت مطلق اعضاء اتخاذ می‌شود.
3ـ هر یك از كمیسیونها در اولین جلسه از بین خود یك رئیس، یك نایب رئیس و یك نفر منشی انتخاب خواهد كرد. منشی كمیسیون مخبر كمیسیون نیز خواهد بود.
4ـ رئیس شورا پیشنهادهای رسیده را با توجه به موضوع آن با تعیین مهلت برای اعلام نظر به كمیسیون مربوطه ارسال می‌دارد و مقرر می‌كند كه همزمان نسخه‌ای از پیشنهادات مذكور در اختیار سایر اعضاء شورا نیز قرار تا هر كس نظری دارد به كمیسیون مربوطه ارائه نماید.
5ـ هر یك از كمیسیونها مكلفند نسبت به موضوعات احاله شده از طرف شورا ظرف مهلت تعیین شده از طرف رئیس شورا و در صورت عدم تعیین مدت از طرف رئیس شورا حداكثر ظرف یك ماه اعلام نظر نمایند. در صورتیكه كمیسیون برای بررسی موضوعی نیازمند مهلت بیشتری باشد با درخواست از رئیس شورا اقدام خواهد كرد. كمیسیونها می‌توانند برای بررسی مطالب محوله از نظرات كارشناسان و مشاورانی كه دعوت می‌نمایند بهره‌مند شده و عندالاقتضاء حق‌الزحمه مناسبی نیز با تصویب شورا به آنان پرداخت كنند.
6ـ پیشنهادات واصله به كمیسیون در صورتیكه مرتبط با شهرداری باشد با حضور شهردار و یا نماینده وی كه بدون حق رأی و برای ادای توضیحات در جلسات شركت می‌كند رسیدگی خواهد شد.
ماده 15ـ نحوه انجام معاملات و مقررات مالی شورا طبق آئین‌نامه مالی شهرداریهاست و به جای شهردار رئیس شورا و به جای رئیس حسابداری، خزانه‌دار شورا اقدام خواهند كرد.
تبصره : در شهر تهران شورا از مقررات آئین‌نامه معاملات شهرداری تهران استفاده خواهد كرد.
ماده 16ـ كلیه پرداخت‌های شورا در حدود بودجه مصوب شورا با اسناد مثبته و با رعایت مقررات آئین‌نامه مالی شهرداریها بعمل خواهد آمد. این اسناد باید به امضاء رئیس شورا و خزانه‌دار یا قائم‌مقام آنان كه مورد تأیید شورا باشد برسد.
تبصره : كلیه دریافت‌ها و پرداخت‌های شورا منحصراً از طریق حساب بانكی كه به نام شورا افتتاح می‌شود صورت خواهد پذیرفت.
 
مقررات مختلف 
ماده 17ـ اعضاء شورا برای شركت در جلسات شورا حق حضور دریافت خواهند داشت و نحوه و میزان حق حضور بر اساس بودجه مصوب شورا و طبق دستورالعملی است كه وزارت كشور تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید. آن دسته از كاركنان دولت یا مؤسسات عمومی غیردولتی كه به عضویت شورا درآمده و به وجود تمام وقت آنان نیاز باشد می‌توانند به عنوان مأمور به خدمت در شوراها انجام وظیفه نمایند. مدت عضویت جزء سوابق مرتبط خدمتی آنان محسوب می‌شود و حقوق و مزایای آنان برابر آخرین حكم استخدامی (یا برابر آنچه كه شورا در بودجه مصوب خود مقرر می‌نماید) از بودجه شورا پرداخت شده و در این صورت مشمول دریافت حق حضور نخواهند بود. ماده 18ـ شورا می‌باید صورت جامع درآمد و هزینه مصوب خود را هر شش ماه یك بار به ضمیمه صورت جامع درآمد و هزینه شهرداری برای اطلاع عموم اهالی به طریق ممكن انتشار دهد. ماده 19ـ شورا موظف است همزمان با بررسی بودجه شهرداری با توجه به برنامه‌های چهارساله دوره خود، بودجه سال آینده شورا را با عنایت به اعتبارات پیش‌بینی شده در بودجه شهرداری برای شورا تنظیم و تصویب نماید و نسخه‌ای از بودجه تصویبی شهرداری و شورا را جهت اطلاع به فرماندار و بخشدار حوزه انتخابیه خود و نیز وزارت كشور ارسال نماید. ماده 20ـ كلیه اموال شورا اعم از منقول و غیرمنقول كه در اختیار شورا قرار می‌گیرد متعلق به شهرداری مربوطه است و باید طی صورت مجلسی توسط ذیحسابان شهرداری تحویل رئیس و خزانه‌دار شورا گردد. ماده 21ـ رئیس و خزانه‌دار شورا موظفند در پایان دوره فعالیت خود و یا شورا، مشخصات كاملی از كلیه اموال و دارائیهایی كه در اختیار شورا قرار گرفته تنظیم و طی صورت مجلسی به ذیحسابان شهرداری تحویل و نسخه‌هائی از آن را برای وزارت كشور و فرمانداری ارسال نمایند. ماده 22ـ هر گونه بهره‌برداری شخصی توسط عضو یا اعضای شورا از اموال متعلق به شورا یا اموال عمومی ممنوع بوده و با فرد یا افراد خاطی مطابق مقررات قانونی برخورد خواهد شد. ماده 23ـ تعطیلی شوراهای شهر در هر سال 30 روز است كه زمان آن با تشخیص شورا تعیین می‌شود. در صورت ضرورت رئیس شورا می‌تواند با تقاضای دوسوم اعضاء یا تقاضای فرماندار یا بخشدار ذیربط یا شهردار در اوقات تعطیلی با ذكر دلیل شورا را بطور فوق‌العاده دعوت به تشكیل جلسه نماید. ماده 24ـ به هیچ عضوی از اعضای شورا در سال بیش از یك ماه مرخصی متوالی یا متناسب داده نخواهد شد. ماده 25ـ شركت اعضاء به عنوان نماینده رسمی شورا در دعوت‌های رسمی به صورت فردی یا دسته‌جمعی باید با موافقت و تصویب شورا باشد. ماده 26ـ عضوی كه شش (6) جلسه متوالی و یا دوازده (12) جلسه غیرمتوالی* از اوقات رسمی شورا و كمیسیون را بدون عذر موجه (به تشخیص شورا) در یك سال غیبت نماید موضوع برای سلب عضویت وی به هیأت حل اختلاف موضوع ماده 82 قانون شوراهای اسلامی كشور ارجاع خواهد شد.
تبصره : در صورتیكه شورا به علت فوت و استعفاء و یا سلب عضویت (اخراج) بیش از یك سوم مجموع اعضای اصلی و علی‌البدل فاقد نصاب لازم برای تشكیل جلسه شود، بر اساس مفاد ماده 31 قانون شوراهای اسلامی كشور عمل خواهد شد.
ماده 27ـ به منظور اجرای هماهنگ قانون شوراهای اسلامی كشور در كلیه شهرها، وزارت كشور مسئول آموزشهای لازم اعضاء شوراها و نیز مجریان قانون مذكور بوده و نیز موظف است آئین‌نامه‌های اجرائی مورد نیاز را تهیه و پس از تصویب هیأت وزیران برای اجراء ابلاغ نماید. این آئین‌نامه مستند به ماده 94 قانون تشكیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی كشور و انتخاب شهرداران مصوب 1/3/75 بنا به پیشنهاد وزارت كشور در تاریخ 11/1/78 به تصویب هیأت وزیران رسید
 
 آئین‌نامه اجرائی تشكیلات، انتخابات داخلی، امور مالی و وظائف و اختیارات شوراهای اسلامی شهرك 
ماده 1ـ در این آئین‌نامه برای رعایت اختصار به جای «قانون تشكیلات، وظائف و انتخابات شوراهای اسلامی كشور و انتخاب شهرداران مصوب 1/3/75» عبارت «قانون شوراهای اسلامی كشور» و به جای عناوین شورای اسلامی شهرك و حوزه انتخابیه شورای اسلامی شهرك به ترتیب كلمه‌های «شورا» و «شهرك» استفاده می‌شود. 
امور داخلی و تشكیلات شورا
وظایف و اختیارات شورا
فصل پنجم ـ امور مالی
 
امور داخلی و تشكیلات شورا 
ماده 2ـ سمت اعضا در شوراهای با پنج عضو عبارت از رئیس، نایب رئیس و حداقل یك منشی و در شوراهای دارای سه عضو، رئیس، نایب رئیس و منشی می‌باشد كه برای مدت دو سال با رأی اعضا انتخاب می‌شوند. ماده 3ـ فرد یا افرادی كه از عضویت شورا خارج می‌شوند، موظفند حداكثر ظرف مدت دو روز پس از قطعیت خروج، كارت عضویت خود را تحویل بخشداری ذیربط نمایند و رسید دریافت دارند. ماده 4ـ مهر شورا حداكثر ظرف مدت یك هفته پس از شروع بكار رسمی شورا، توسط فرماندار تحویل رئیس شورا خواهد شد. ماده 5 ـ اعضای شورا، حق تفویض اختیارات خود به سایرین، اعم از عضو و غیرعضو را ندارند. ماده 6 ـ اعضای شورا موظفند حداكثر ظرف مدت یك هفته پس از قطعی شدن انتخابات در روزی كه فرماندار بطور كتبی اعلام می‌نماید اولین جلسه خود را در حضور نماینده فرماندار و به ریاست مسن‌ترین عضو حاضر تشكیل دهند و به شرح زیر سوگند یاد كنند و آنرا امضاء نمایند. «من در برابر كلام الله مجید به خداوند متعال سوگند یاد می‌كنم و با تكیه بر شرف انسانی خویش تعهد می‌نمایم كه در حفظ امانت و انجام هر چه بهتر وظایفم و خدمت به مردم كوشا باشم و قانون اساسی و سایر قوانین و مقررات كشور را در چارچوب وظائف و اختیارات خود مراعات نمایم و در همه زمینه‌ها عدالت و انصاف را در نظر داشته و مادام كه در شورای اسلامی شهرك عضویت دارم در رعایت صرفه و صلاح و پیشرفت امور شهرك اهتمام نمایم»
تبصره 1ـ پیروان اقلیتهای دینی رسمی به جام كلام الله مجید به كتاب مقدس خود سوگند یاد می‌كنند.
تبصره 2ـ هرگاه فرد جدیدی به عضویت اصلی شورا داخل شود موظف است در ابتدای اولین جلسه حضور در شورا به ترتیب مذكور در متن ماده سوگند یاد نماید.
ماده 7ـ در اولین جلسه شورا پس از انجام مراسم تحلیف در حضور نماینده فرماندار اعضای حاضر باید اقدام به برگزاری انتخابات داخلی نموده و از بین خود هیأت رئیسه شورا، موضوع ماده 3 این آئین‌نامه را انتخاب نمایند. ماده 8 ـ رئیس شورا مانند سایر اعضاء دارای یك حق رأی می‌باشد و وظایف او عبارت است: مسئولیت امور اداری و مالی شورا، تنظیم بودجه شورا، تعیین زمان و اداره جلسات عادی و فوق‌العاده شورا و در صورت لزوم دعوت از اعضا جهت شركت در جلسات، تقسیم كار بین اعضا برای پیگیری مصوبات، دفاع از حقوق و منافع شورا در مقابل مقام قضائی و اقامه دعوی، درخواست گزارش كار از اعضاء، امضاء و مهر كردن كلیه مكاتبات شورا، ایجاد هماهنگی و ارتباط با بخشداری و فرمانداری و سایر دستگاههای اجرائی می‌باشد.
تبصره : در صورت عدم حضور رئیس شورا، مسئولیت اداره جلسات شورا و سایر وظایف به عهده نایب رئیس آن می‌باشد.
ماده 9ـ وظایف منشی و یا منشیان شورا عبارت از تهیه و تدوین صورتجلسات، تهیه متن نامه‌ها، ثبت و شماره‌گذاری آن، تهیه گزارش از عملكرد شورا و حفظ و نگهداری دفاتر و صورتجلسات در محل شورا، انجام امور خزانه‌داری شورا از قبیل مسئولیت حسابداری شورا، همكاری با رئیس شورا در تنظیم بودجه و اصلاح یا متمم آن، تنظیم صورتهای مالی شورا، ثبت و ضبط فهرست كلیه اموال و دارائیهای شورا، حسابرسی اولیه از فعالیتهای مالی شورا از قبیل درآمدها، هزینه‌ها و موجودی در پایان هر سال مالی بر طبق فرمهای دریافتی می‌باشد.
تبصره : در صورت غیبت منشی یا منشیان شورا، وظایف آنان از سوی نایب رئیس شورا انجام می‌شود.
ماده 10ـ جلسات شورا با حضور حداقل 2 نفر در شوراهای دارای 3 عضو و 4 نفر در شوراهای دارای 5 عضو، و تصمیمات آن با رأی اكثریت مطلق حاضرین معتبر خواهد بود.
تبصره : حداقل آرای لازم برای تصویب تصمیمات در جلساتی كه با 5 و یا 4 نفر تشكیل می‌شود، سه رأی و در جلساتی كه با 3 و یا 2 نفر تشكیل می‌یابد، دو رأی خواهد بود.
ماده 11ـ تشكیل جلسات و همچنین حفظ و نگهداری دفاتر، اسناد و مدارك شورا باید در مكان ثابت و مناسب باشد. ماده 12ـ جلسات شورا به طور مستمر ماهی دو بار تشكیل می‌شود و در صورت نیاز جلسات فوق‌العاده و اضطراری شورا با پیشنهاد بخشدار، فرماندار، رئیس شورا و یا سه نفر از اعضا در شوراهای دارای پنج عضو و دو نفر از اعضاء در شوراهای دارای سه عضو تشكیل خواهد شد. ماده 13ـ شورا با رعایت مصالح نظام و تأیید فرماندای ذیربط می‌تواند مصوبات و فعالیتهای سالانه و همچنین برنامه‌های آینده شورا كه جنبه عمومی دارد را با وسایل ممكن به اطلاع اهالی شهرك برساند. ماده 14ـ هرگاه شورا نظرخواهی از اهالی حوزه انتخابیه خود در زمینه موضوع یا موضوعاتی را ضروری تشخیص دهد با تأیید بخشدار ذیربط می‌تواند اقدام به تشكیل جلسه عمومی از اهالی نماید. ماده 15ـ موضوع یا موضوعات مختلف قابل طرح در شورا با تشخیص رئیس، درخواست هر یك از اعضاء و یا تقاضای كتبی بخشدار و یا فرماندار ذیربط در دستور كار شورا قرار می‌گیرد. ماده 16ـ صورتجلسات شورا باید بگونه‌ای تنظیم شود كه در آن تاریخ و دستور كار هر جلسه، اسامی اعضای حاضر و غایب، آرای مثبت و منفی اعضاء به هر یك از موضوعات مورد بحث، اسامی مدعوین و حاضرین به همراه رئوس مطالب مطروحه در جلسه و تمامی مصوبات بر طبق فرمهای دریافتی، آمده باشد.
تبصره 1ـ كلیه اعضای شورا باید ذیل صورتجلسات شورا را امضاء و یا مهر نمایند.
تبصره 2ـ مدعوین و حاضرین در صورت تشخیص شورا می‌توانند ذیل صورتجلسات را امضاء ، انگشت و یا مهر نمایند.
ماده 17ـ شورا موظف است در پایان هر جلسه نسخه‌ای از كلیه مصوبات خود در آن جلسه و در صورت نیاز به پیوست سوابق و مطالب مفید دیگر را برای اطلاع فرماندار و همچنین سازمانها و ادارات ذیربط دیگر كه آن مصوبه به آنها مربوط می‌شود، ارسال دارد. ماده 18ـ شورا موظف است در پایان نیمه دوم فروردین هر سال گزارش كار سالانه خود را طبق فرمهای دریافتی در دو نسخه تنظیم و نسخه اصل را جهت اطلاع فرماندار محل ارسال كند و نسخه دوم را به عنوان سابقه در بایگانی شورا ثبت و نگهداری نماید. ماده 19ـ تمامی مكاتبات شوراها باید طبق فرمهای دریافتی، دارای تاریخ، شماره ثبت در دفتر شورا، نام كامل گیرنده و موضوع نامه باشد و حداقل در سه نسخه تنظیم شود و نسخه اول برای اداره یا سازمان مورد نظر و نسخه دوم جهت فرمانداری محل ارسال و نسخه سوم به عنوان سابقه در بایگانی شورا نگهداری شود. ماده 20ـ تمامی مكاتبات شورا باید ممهور به مهر شورا و امضای رئیس و در صورت غیبت او نایب رئیس شورا باشد. ماده 21ـ شورا می‌تواند با مسئولین اجرائی تا سطح شهرستان مستقیماً مكاتبه نماید و در صورت نیاز به مكاتبه با مسئولین  تر از طریق فرمانداری محل اقدام نماید. ماده 22ـ شورا باید دارای دفاتر مجزائی جهت ثبت صورتجلسات، حضور و غیاب اعضا در جلسات و نامه‌های دریافتی و ارسالی، طبق دستورالعملهای مربوطه باشد. ماده 23ـ مصوبات شورا پس از 10 روز از تاریخ ابلاغ قابل اجراست. مگر آنكه در ظرف مدت مزبور مسئولان اجرائی مربوط به مصوبه اعتراض نمایند كه در این صورت طبق ماده 80 قانون شوراهای اسلامی كشور عمل خواهد شد. نظر هیأت حل اختلاف استان مبنی بر تأیید یا رد مصوبه قطعی و لازم‌الاجراست. چنانچه هیأت حل اختلاف استان ظرف مدت 15 روز نظر خود را اعلام ننماید، مصوبه لازم‌الاجرا است. ماده 24ـ در صورت نیاز به حضور بخشدار و یا فرماندار در جلسات، شورا می‌تواند طی دعوتنامه كتبی و با تعیین زمان و دستور كار جلسه از او جهت شركت در جلسه، دعوت بعمل آورد و بخشدار و یا فرماندار موظف به شركت در جلسه مزبور می‌باشد.
تبصره : در صورت خودداری بخشدار و یا فرماندار از شركت در جلسه، بدون عذر موجه، شورا می‌تواند طی درخواست كتبی از مقام  تر تقاضای تذكر به بخشدار و یا فرماندار را بنماید و در صورت تكرار مجدد درخواست توبیخ وی را از مقام ذیربط بنماید.
ماده 25ـ در صورت درخواست كتبی فرماندار و یا بخشدار ذیربط از شورا برای تشكیل جلسه، شامل زمان، دستور كار و ضرورت تشكیل جلسه، شورا موظف به برگزاری جلسه فوق‌العاده می‌باشد. ماده 26ـ شورا در صورت نیاز و با مسئولیت خود می‌تواند به منظور مشورت در زمینه موضوع یا موضوعاتی كه در دستور كار خود قرار داده است از شخص یا اشخاص غیرعضو دعوت به همكاری نماید. ماده 27ـ شورا می‌تواند در ارتباط با وظایف خود اطلاعات مورد نیاز را از دستگاهها، ادارات و سازمانهای دولتی، درخواست نماید و آن ادارات و سازمانها موظف به همكاری می‌باشند. ماده 28ـ در صورتی كه هر یك از اعضاء بنا به دلایلی از عضویت شورا خارج شود، شورا موظف است در اولین جلسه پس از قطعیت یافتن خروج آن عضو، مراتب را به فرمانداری محل كتباً گزارش دهد تا فرمانداری از اعضای علی‌البدل با احتساب آراء آنان دعوت به شركت در جلسات و طی مراحل مورد نیاز مانند صدور كار شناسائی و اطلاع از سمت عضو جدید در شورا بنماید.
تبصره : در صورتی كه عضو خارج شده از شورا رئیس و یا نایب رئیس آن باشد شورا باید در جلسه‌ای با هماهنگی فرماندار و حضور نماینده وی، رئیس یا نایب رئیس را برای دوره باقی‌مانده هیأت رئیس انتخاب نماید.
ماده 29ـ هرگاه عضوی بیش از 6 جلسه متوالی و دوازده جلسه غیرمتوالی* در طول یكسال بدون داشتن عذر موجه (به تشخیص شورا) در جلسات شورا شركت نكند موضوع برای سلب عضویت وی به هیأت حل اختلاف استان موضوع ماده 82 قانون ارجاع خواهد شد. ماده 30ـ هرگاه شورا در اثر فوت، استعفا و یا سلب عضویت اعضای اصلی و علی‌البدل و موارد دیگر حد نصاب لازم، مندرج در ماده 10 آئین‌نامه را برای تشكیل جلسات از دست بدهد طبق ماده 31 قانون عمل خواهد شد. *با توجه به ماده 10 قانون اصلاح قانون تشكیلات شوراهای اسلامی كشوری و انتخابات شوراهای مزبور مصوب 23/4/65
 
وظایف و اختیارات شورا 
 
ماده 31ـ به استثنای مواردی كه مربوط به شهرداری می‌باشد موضوع ماده 76 قانون مصوب 1/3/75، وظایف شورای اسلامی شهرك عبارتست از:
1ـ شورا مكلف است طی بررسی و شناخت از كمبودها، نیازها و نارسائیهای اجتماعی، فرهنگی، آموزشی، بهداشتی، اقتصادی و سایر امور رفاهی شهرك و در صورت نیاز با راهنمائی و مشاوره افراد مطلع و صاحب نظر طرحهای اجرائی تهیه و بهمراه پیشنهادهای اصلاحی و راه حلهای كاربردی در زمینه طرحهای مزبور جهت برنامه‌ریزی به مسئول ذیربط ارائه نماید.
تبصره : طرحها و برنامه‌های پیشنهادی شورا باید به گونه ای باشد كه حتی‌المقدور و با استفاده از منابع و امكانات موجود در شهرك قابل اجرا باشد.
2ـ طرحهای پیشنهادی شورا باید به گونه‌ای باشد كه بیشترین همكاری و مشاركت مردم در آن زمینه را جلب نماید.
3ـ شورا حق نظارت بر حسن اجرای مصوبات خود و طرحهای در دست اجرای سایر سازمانهای خدماتی در سطح شهرك، بدون دخالت در امور جاری آنها را دارد.
4ـ شورا موظف است جهت پیشبرد اهداف، برنامه‌های اجتماعی، فرهنگی، آموزشی، اقتصادی و عمرانی شهرك، در صورت درخواست مسئولین اجرائی و یا نهادها و سازمانهای دولتی در این زمینه‌ها، همكاری لازم را مبذول دارد.
5ـ در صورت درخواست مسئولین اجرائی، شورا موظف به همكاری با آنان در انجام اموری همچون آمارگیری، انجام تحقیقات محلی و یا توزیع ارزاق عمومی و مانند آن در حد توان می‌باشد.
6ـ شورا می‌تواند با موافقت سازمانهای ذیربط جهت مشاركت هر چه بیشتر اهالی در زمینه خدمات اجتماعی، اقتصادی، عمرانی، فرهنگی، آموزشی و سایر امور رفاهی شهرك، مردم را به تشكیل نهادها و سازمانهای داوطلبانه در این زمینه هدایت و حمایت نماید.
7ـ شورا می‌تواند در صورت احساس كمبود مراكز تفریحی، ورزشی، فرهنگی، مردم را جهت ایجاد، تكمیل و یا رفع كسری اینگونه مراكز تشویق و ترغیب نماید، طرحهایی با هماهنگی دستگاههای ذیربط به این منظور تهیه نماید.
8 ـ در صورت وجود نیاز شهرك به تأسیس تعاونیهای تولید و توزیع و مصرف، شورا می‌تواند با هماهنگی دستگاههای ذیربط و اهالی اقدام به تأسیس آن بر طبق ضوابط و مقررات بنماید.
9ـ در صورت نیاز، شورا می‌تواند با تشویق مردم اقدام به تشكیل انجمنها و نهادهای اجتماعی، امدادی و ارشادی با توافق دستگاههای ذیربط اجرایی بنماید.
تبصره : اداره اینگونه مراكز و انجمنها پس از تشكیل از سوی افرادی كه مقررات مربوطه اجازه خواهد داد صورت می‌گیرد.
10ـ شورا موظف است به چگونگی رعایت بهداشت در شهرك نظارت داشته باشد و در صورت نیاز و با مشاوره افراد مطلع نسبت به رفع و پیشگیری از مشكلات احتمالی در زمینه بهداشت محیط اقدام لازم را بعمل آورد.
11ـ شورا موظف به نظارت كامل بر نحوه فعالیت اماكن عمومی كه از سوی بخش خصوصی، تعاونی و یا دولتی اداره می‌شود، می‌باشد و در صورت نیاز می‌تواند با وضع مقررات خاصی برای حسن فعالیت، نظافت و بهداشت این قبیل اماكن و با اتخاذ تدابیر پیشگیرنده از خطرات احتمالی همچون آتش‌سوزی، و با همكاری و هماهنگی دستگاههای ذیربط اقدام نماید.
12ـ شورا موظف است با هماهنگی دستگاههای ذیربط نسبت به سامان‌دهی اراضی غیرمحصور داخل محدوده شهرك به لحاظ بهداشت، آسایش عمومی و عمران و زیباسازی، در حدود وظایف خود از طرق ممكن اقدام به تصویب و اجرای مقررات خاصی بر آن بنماید.
13ـ در صورت نیاز شهرك به گورستان، شورا موظف است نسبت به تأمین اصول بهداشتی در مكان‌یابی جهت ایجاد گورستان، غسالخانه و وسایل حمل اموات، مطابق با استانداردهای ارائه شده از سوی مسئولین در زمینه توسعه شهری و بهداشتی اقدام لازم را معمول دارد.
14ـ شورا موظف است با لحاظ كردن ضوابط و قوانین در زمینه حفر مجاری و مسیر تأسیسات عمومی شهرك مقررات لازم را وضع نماید و بر اجرای آن نظارت كامل داشته باشد.
15ـ شورا موظف است نظارت كامل بر اجرای طرحهای مربوط به توسعه معابر، خیابانها، میادین، فضای سبز و تأسیسات عمومی شهرك، بر طبق مقررات در این زمینه‌ها را داشته باشد.
16ـ هرگونه نامگذاری و یا تغییر نام معابر، میادین، خیابانها و مكانهای عمومی شهرك باید با رعایت مقررات و تصویب شورا انجام پذیرد.
17ـ شورا موظف به وضع مقررات برای هرگونه الصاق نوشته، آگهی و تابلو بر روی دیوارها و معابر عمومی شهرك با رعایت مقررات در این زمینه می‌باشد.
تبصره : شورا موظف است مقررات مصوب خود در این زمینه را به نحو مقتضی به اطلاع عموم اهالی برساند.
18ـ شورا موظف به همكاری با مسئولین ذیربط در زمینه تعیین نرخ كرایه وسایل نقلیه عمومی شهرك می‌باشد.
19ـ در صورت نیاز اهالی به ایجاد میدانهای عمومی خرید و فروش مایحتاج و نمایشگاههای كشاورزی، هنری، بازرگانی و مانند آن، شورا مكلف به وضع مقررات در زمینه نحوه ایجاد و اداره آن با همكاری دستگاههای ذیربط می‌باشد.
20ـ شورا مكلف است یك ماه قبل از انقضای مدت دوره قانونی خود، صورتی از كلیه فعالیتها، طرحها و برنامه‌هائی كه در طول دوره فعالیت قانونی به اجرا گذارده است و یا در دست اجرا دارد در دو نسخه تهیه و نسخه اصل را برای فرمانداری محل ارسال و نسخه دوم را جهت ثبت در سوابق شورا نگهداری نماید.


فصل پنجم ـ امور مالی 
ماده 32ـ هرگونه فعالیت مالی از سوی شورا و برداشت از حسابهای آن باید از قبل به تصویب شورا رسیده باشد. ماده 33ـ شورا می‌توانـد به استنــاد بند 16 ماده 71 قانون و ماده 77 قانون و رعـایت آئین‌نامه‌های اجرائی و سایر قوانین و مقررات موضوعات، متناسب با امكانات اقتصادی و تولیدات و درآمدهای اهالی و طبق آئین‌نامه مصوب هیأت وزیرات عوارض وضع نماید. ماده 34ـ شورا می‌بایست ترتیبی اخذ نماید تا ضمن ارسال قبوض از اهالی درخواست نماید عوارض پیش‌بینی شده را در حسابهائی كه از قبل به این منظور در نظر گرفته شده است واریز نمایند و قسمت مخصوص از برگ عوارض را برای شورا ارسال دارند. ماده 35ـ شورا می‌تواند در صورت تمایل اهالی به پرداخت كمك بلاعوض، جهت اجرای برنامه‌ها و طرحهای شورا، این كمك‌ها را از طریق واریز به حسابهای افتتاح یافته، دریافت نماید.
تبصره : كمكهای نقدی می‌باید از سوی اهالی به حسابهای تعیین شده واریز و كمكهای غیرنقدی در زمره اموال در اختیار شورا و یا سایر مصارف منظور شده در بدو دریافت ثبت شود.
ماده 36ـ تمامی درآمدهای شورا اعم از كمكهای بلاعوض مردم، در صورت تخصیص كمكهای دولتی و سایر طرحهای عمرانی و یا مصارف جاری كه به تصویب شورا رسیده است، با رعایت قوانین و مقررات مربوطه باید به مصرف عمران و آبادی شهرك برسد.
تبصره : در صورت نیاز به اجرای برنامه جدید در طی ایام سال و پس از تصویب بودجه سالانه، شورا می‌تواند به صورت الحاق به بودجه سالانه، آن برنامه را تنظیم و پس از آن اجرا نماید.
ماده 37ـ در مواردی كه طرحهای مشترك بوسیله شورای شهرك به اتفاق شورای روستاها و شهرهای مجاور شهرك اجرا می‌شود، باید در قالب برنامه‌های مصوب شورا بنحوی كه حقوق شهرك در آن ملحوظ شده باشد صورت پذیرد. ماده 38ـ شورا موظف است به منظور حفظ و نگهداری كلیه وجوه دریافتی و درآمدهایی كه در طول دوره فعالیت قانونی تحصیل می‌نماید حسابی را در نزد یكی از نزدیكترین شعب بانكهای كشور به نام شورا افتتاح نماید و تمامی وجوه نقد را به محض وصول به آن حساب واریز كند. ماده 39ـ هرگونه برداشت از حساب موجودی و اعتبارات شورا، باید در قالب بودجه سالانه و طرحها و مخارجی كه قبلاً به تصویب شورا رسیده است و با دو امضای رئیس و منشی اول و یا منشی و مهر شورا صورت گیرد. ماده 40ـ شورا مكلف است كلیه فعالیتهای مالی خود اعم از درآمد، مخارج و مانده حسابها را بطور نوبه‌ای و بر طبق فرمهای دریافتی به اطلاع فرماندار محل برساند. ماده 41ـ شورا باید در پایان هر سال مالی، ترازنامه مالی خود را طبق فرمهای دریافتی جهت اطلاع عمومی اهالی به طریق ممكن انتشار دهد. ماده 42ـ شورا موظف است در پایان هر سال شمسی و با توجه به برنامه‌های چهار ساله دوره خود و برآورد عواید و درآمدهای سال آتی، بودجه جاری و عمرانی شورا برای سال آینده را در دو نسخه تنظیم نماید و در اولین روز اسفندماه سال نسخه اصلی را برای فرماندار محل و نسخه دوم را به عنوان سابقه در دفاتر شورا نگهداری نماید.
تبصره : فرماندار ذیربط می‌تواند نظرات اصلاحی و تكمیلی خود را حداكثر تا دو هفته قبل از پایان سال به شورا اعلام نماید تا در صورت تجدیدنظر، آنرا در شورا مطرح و پس از تصویب به صورت متمم بودجه به مرجع مذكور ارسال دارد.
ماده 43ـ تمامی اموال شورا اعم از منقول و غیرمنقول تحویل شورا می‌باشد و اعضای شورا در مقابل حفظ و نگهداری آن مسئول می‌باشند. ماده 44ـ خرید یا فروش اموال منقول و اجاره مكانهای لازم برای شورا و یا كرایه دادن اماكن متعلق به شورا با توجه به صرفه و صلاح و تصویب دوسوم كل اعضا و طی ضوابط قانونی قابل اجرا می‌باشد و خرید یا فروش اموال غیرمنقول شورا با تصویب دوسوم كل اعضا و توافق فرماندار باید صورت گیرد.
تبصره : عواید حاصل از فروش و اجاره دارائیهای شورا باید به محض دریافت به حساب بانكی شورا واریز شود.
ماده 45ـ مخارج اداری شورا از قبیل تهیه اثاثه و وسایل اداری و دفاتر از بودجه شورا كه از قبل به تصویب شورا رسیده است، خواهد بود.
تبصره : حق‌الزحمه شركت اعضا در جلسات و حق مأموریت اعضا از محل بودجه شورا و طبق دستورالعملی است كه وزارت كشور تهیه و به تصویب هیأت وزیران می‌رسد.
ماده 46ـ شورا موظف است در پایان دوره انتخابیه خود، صورت كاملی از اموال و دارائیهای شورا تنظیم نماید و در اولین روز شروع به كار رسمی دوره جدید شورا، آنرا به اعضای جدید، طبق صورت مذكور تحویل نماید و نسخه‌ای از آن را به شورای جدید و نسخه‌ای دیگر را برای فرماندار محل ارسال دارد. ماده 47ـ شورا موظف است گزارشهای مورد درخواست فرمانداری را تهیه و در موعد مقرر برای آن ارسال نماید. ماده 48ـ شورا باید تابلویی از ساعات حضور و كار خود در محل شورا جهت اطلاع اهالی در مكانی مناسب نصب نماید. ماده 49ـ به منظور اجرای مطلوب و هماهنگ قانون شوراهای اسلامی كشور در شهركها، وزارت كشور مسئول آموزشهای لازم اعضای شوراها و نیز مجریان قانون مذكور بوده و نیز موظف است آئین‌نامه‌های اجرائی مورد نیاز را تهیه و پس از تصویب هیأت وزیران برای اجرا ابلاغ نماید. ماده 50ـ این آئین‌نامه مستند به ماده 94 قانون تشكیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی كشور و انتخاب شهرداران مصوب 1/3/75 بنا به پیشنهاد وزارت كشور در تاریخ 11/1/78 به تصویب هیأت وزیران رسید.
 
 آئین‌نامه اجرائی تشكیلات، انتخابات داخلی و امور مالی شورای اسلامی بخش 
ماده 1: در این آئین‌نامه جهت رعایت اختصار به جای قانون تشكیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی كشور و انتخاب شهرداران مصوب 1/3/75 عبارت «قانون شوراهای اسلامی كشور» و بجای عناوین شورای اسلامی بخش و حوزه انتخابیه شورای اسلامی بخش به ترتیب از كلمه‌های «شورا» و «بخش» استفاده می‌شود. 
امور داخلی و تشكیلات شورا
وظایف رئیس شورا
وظایف منشی یا منشیان شورا
جلسات و تصمیمات شورا
امور مالی


امور داخلی و تشكیلات شورا 
ماده 2 : اعضای شورا موظفند ظرف یك هفته پس از انتخاب از سوی اعضای شورای اسلامی روستای متبوع خود در تاریخی كه بخشدار بطور كتبی اعلام می‌نماید به ریاست مسن‌ترین عضو و حضور حداقل دوسوم از نمایندگان منتخب شوراهای اسلامی روستایی و بخشدار تشكیل جلسه دهند و از بین خود هیأت رئیسه شورا را انتخاب نمایند. ماده 3 : سمت اعضاء در شورا عبارت از رئیس، نایب رئیس و حداقل یك منشی می‌باشد. كه برای مدت دو سال از سوی اعضاء انتخاب می‌شوند. ماده 4 : سلب عضویت هر عضو شورای اسلامی بخش از شورای اسلامی روستای ذیربط، باعث سلب عضویت او از شورای اسلامی بخش نیز خواهد شد. ماده 5 : فرد یا افرادی كه از عضویت شورا خارج می‌شوند موظفند حداكثر ظرف مدت یك هفته پس از قطعیت یافتن خروج وی از شورا، كارت عضویت خود را تحویل بخشداری ذیربط داده و رسید دریافت دارند. ماده 6 : مهر شورا، حداكثر ظرف یك هفته از شروع به كار رسمی شورا توسط بخشدار، تحویل رئیس شورا خواهد شد. ماده 7 : اعضای شورا، حق تفویض اختیارات خود به سایریان اعم از عضو و غیرعضو را ندارند.
 
وظایف رئیس شورا 
ماده 8 : رئیس شورا مانند سایر اعضاء دارای یك حق رأی می‌باشد و وظایف او عبارتست از مسئولیت امور اداری و مالی شورا، تنظیم بودجه شورا، تعیین زمان و اداره جلسات عادی و فوق‌العاده شورا و در صورت لزوم، دعوت از اعضاء جهت شركت در جلسات، تقسیم كار بین اعضاء برای پیگیری مصوبات، دفاع از حقوق و منافع شورا در مقابل غیر و اقامه دعوی، درخواست گزارش كار از اعضاء، امضاء و مهر كردن اسناد و مكاتبات شورا، ایجاد هماهنگی با شوراهای اسلامی روستایی حوزه بخش و ارتباط بین شورا با دهداری، بخشداری و سایر دستگاههای اجرایی.     تبصره: در صورت عدم حضور رئیس شورا، وظایف او را نایب رئیس شورا انجام می‌دهد.
 
وظایف منشی یا منشیان شورا 
ماده 9 : وظایف منشی یا منشیان شورا عبارت از تهیه و تدوین صورتجلسات، تهیه متن نامه‌ها، ثبت و شماره‌گذاری آن، تهیه گزارش عملكرد شورا و حفظ و نگهداری دفاتر و صورتجلسات در محل شورا، انجام امور خزانه‌داری شورا از قبیل مسئولیت حسابداری شورا، همكاری با رئیس شورا در تنظیم بودجه و اصلاح یا متمم آن، تنظیم صورتهای مالی شورا، ثبت و ضبط صورت كلیه اموال و دارائیهای شورا و حسابرسی اولیه از فعالیتهای مالی شورا از قبیل درآمدها، هزینه‌ها و موجودی در پایان هر سال مالی بر طبق فرمهای دریافتی می‌باشد.     تبصره: در صورت غیبت منشی یا منشیان شورا وظایف آنان توسط نایب رئیس شورا انجام می‌شود.
ماده 10 : جلسات شورا با حضور حداقل 4 عضو تشكیل می‌شود و تصمیمات آن حداقل با 3 رأی موافق معتبر خواهد بود. ماده 11 : تشكیل جلسات شورا و همچنین حفظ و نگهداری دفاتر، اسناد و مدارك و اموال شورا باید در مكان مشخص و مناسب و با هماهنگی شورای بخش تعیین شود. ماده 12 : جلسات شورا بطور مستمر ماهی دوبار تشكیل می‌شود و در صورت نیاز، جلسات فوق‌العاده و اضطراری شورا با پیشنهاد فرماندار، بخشدار، رئیس شورا و یا سه نفر از اعضاء تشكیل خواهد شد. ماده 13 : هر گاه شورا اطلاع و یا نظرخواهی از شوراهای اسلامی روستایی را در زمینه موضوع یا موضوعاتی ضروری تشخیص دهد می‌تواند اقدام به تشكیل جلسه عمومی نماید. ماده 14 : شورا با رعایت مصالح نظام و تأیید بخشداری ذیربط می‌تواند فعالیتهای سالانه و همچنین برنامه‌های آتی شورا كه جنبه عمومی دارد با وسایل ممكن به اطلاع اهالی روستاها برساند. ماده 15 : موضوع یا موضوعات مختلف قابل طرح در شورا با تشخیص رئیس، درخواست هر یك از اعضاء و یا تقاضای كتبی فرماندار یا بخشدار ذیربط و یا سایر دستگاههای دولتی وظیفه‌مند در بخش و روستا در دستور كار شورا قرار می‌گیرد. ماده 16 : صورتجلسات شورا باید بگونه‌ای تنظیم شود كه در آن تاریخ و دستور كار هر جلسه، اسامی اعضای حاضر و غایب، تعداد آرای مثبت و منفی اعضا به هر یك از موضوعات مورد بحث، اسامی مدعوین و حاضرین به همراه رئوس مطالب مطروحه در جلسه و تمامی مصوبات آمده باشد.
تبصره 1: كلیه اعضای حاضر باید ذیل صورتجلسات شورا را امضاء و یا مهر نمایند.
تبصره 2: مدعوین حاضر در صورت تشخیص شورا می‌توانند ذیل صورتجلسات را امضاء، انگشت و یا مهر نمایند.
ماده 17 : شورا موظف است در پایان هر جلسه نسخه‌ای از كلیه مصوبات خود در آن جلسه و در صورت نیاز به پیوست سوابق و مطالب مفید دیگر را جهت اطلاع بخشداری ذیربط ارسال دارد. همچنین نسخه‌ای از مصوباتی كه مربوط به دستگاههای دیگر است را به آن دستگاه ارسال نماید. ماده 18 : شورا موظف است در پایان نیمه دوم فروردین هر سال گزارش كار سالیانه خود را طبق فرمهای دریافتی در دو نسخه تنظیم و نسخه اصل را جهت اطلاع بخشداری محل و نسخه دوم را بعنوان سابقه در بایگانی شورا ثبت و نگهداری نماید. ماده 19 : تمامی مكاتبات شورا باید طبق فرمهای دریافتی دارای تاریخ، شماره ثبت در دفتر شورا، نام كامل گیرنده و موضوع نامه باشد و حداقل در سه نسخه تنظیم شود و نسخه اول برای اداره یا سازمان مورد نظر و نسخه دوم جهت بخشداری محل ارسال و نسخه سوم به عنوان سابقه در بایگانی شورا نگهداری شود. ماده 20 : تمامی مكاتبات شورا باید در سربرگ رسمی و ممهور به مهر شورا و امضای رئیس و در صورت غیبت او نایب رئیس شورا باشد. ماده 21 : شورا می‌تواند با مسئولین اجرایی تا سطح شهرستان مستقیماً مكاتبه نماید و در صورت نیاز به مكاتبه با مسئولین  تر از طریق فرمانداری محل اقدام نماید. ماده 22 : شورا باید دارای دفاتر مجزایی جهت ثبت صورتجلسات و حضور و غیاب اعضا در جلسات و نامه‌های دریافتی و ارسالی، طبق دستورالعملهای مربوطه باشد. ماده 23 : مصوبات شورا پس از 10 روز از تاریخ ابلاغ قابل اجراست. مگر آنكه در ظرف مدت مزبور مسئولان اجرایی مربوط به مصوبه اعتراض نمایند كه در این صورت بر طبق ماده 80 قانون شوراهای اسلامی كشور عمل خواهد شد. نظر هیأت حل اختلاف استان مبنی بر تأیید یا رد مصوبه قطعی و لازم‌الاجراء است. چنانچه هیأت حل اختلاف استان ظرف مدت 15 روز نظر خود را اعلام ننماید مصوبه لازم‌الاجراء می‌گردد. ماده 24 : در صورت نیاز به حضور بخشدار و یا دهداران مربوطه در جلسات، شورا می‌تواند طی دعوتنامه كتبی و با تعیین زمان و دستور كار جلسه جهت شركت، دعوت بعمل آورد و بخشدار یا هر یك از دهداران موظف به شركت در جلسه مزبور می‌باشند.
تبصره: در صورت خودداری بخشدار و یا هر یك از دهداران از شركت در جلسه بدون عذر موجه شورا می‌تواند طی درخواست كتبی از مقام  تر تقاضای تذكر به بخشدار و یا دهدار را بنماید و در صورت تكرار مجدد درخواست توبیخ وی را از مقام ذیربط بكند.
ماده 25 : در صورت درخواست كتبی فرماندار و یا بخشدار ذیربط شورا مبنی بر تشكیل جلسه، شامل زمان، دستور كار و ضرورت تشكیل جلسه، شورا موظف به برگزاری جلسه فوق‌العاده می‌باشد. ماده 26 : شورا درصورت نیاز و با مسئولیت خود می‌توانـد به منظور مشورت در زمینه موضوع یا موضوعاتی كه در دستور كار خود قرار داده است از نماینده دستگاههای دولتی ذیربط و یا شخص یا اشخاص غیر عضو دعوت به همكاری نماید. ماده 27 : شورا می‌تواند در ارتباط با وظایف خود اطلاعات مورد نیاز را از دستگاهها، ادارت و سازمانهای دولتی درخواست نماید و آن ادارات و سازمانها همكاری لازم را به عمل خواهند آورد. ماده 28 : شورا موظف است یك ماه قبل از انقضای مدت قانونی خود، صورتی از كلیه فعالیتها، طرحها و برنامه‌هایی كه در طول دوره فعالیت قانونی به اجرا گذارده است و یا در دست اجراء دارد در دو نسخه تهیه و نسخه اول را برای بخشداری ذیربط ارسال و نسخه آخر را برای ثبت در سوابق شورا نگهداری نماید. ماده 29 : در صورتیكه هر یك از اعضاء بنا به دلایلی از عضویت شورا خارج شود، شورا موظف است در اولین جلسه پس از قطعیت یافتن خروج آن عضو، مراتب را به بخشداری محل كتباً گزارش دهد تا بخشداری از اعضای علی‌البدل با احتساب آراء آنان دعوت به شركت در جلسات و طی مراحل مورد نیاز مانند صدور كارت شناسایی و اطلاع از سمت عضو جدید در شورا را بنماید.
تبصره : در صورتیكه عضو خارج شده از شورا رئیس و نایب رئیس آن باشد شورا باید در جلسه‌ای با هماهنگی بخشدار و حضور وی، رئیس یا نایب رئیس را برای مدت باقیمانده هیأت رئیسه انتخاب نماید.
ماده 30 : هرگاه عضوی بیش از 6 جلسه متوالی و یا دوازده جلسه غیرمتوالی* در طول یكسال بدون داشتن عذر موجه (به تشخیص شورا) در جلسات شورا شركت نكند موضوع برای سلب عضویت وی به هیأت حل اختلاف استان، موضوع ماده 82 قانون شوراهای اسلامی كشور ارجاع خواهد شد. *با توجه به ماده 10 قانون اصلاح قانون تشكیلات شوراهای اسلامی كشوری و انتخابات شوراهای مزبور مصوب 23/4/65
 
امور مالی 
ماده 31 : هرگونه فعالیت مالی توسط شورا و برداشت از حسابهای آن باید از قبل به تصویب شورا رسیده باشد. ماده 32 : شورا می‌تواند در صورت تمایل اهالی و سایر اشخاص حقیقی و حقوقی و مؤسسات دولتی و غیردولتی به پرداخت كمك بلاعوض، برای اجرای برنامه‌ها و طرحهای شورا، این كمكها را از طریق واریز به حسابهای افتتاح یافته، دریافت نماید.
تبصره : كمكهای نقدی می‌باید از سوی اهالی به حسابهای تعیین شده واریز و كمكهای غیرنقدی در زمرة اموال در اختیار شورا و یا سایر مصارف منظور شده در بدو دریافت ثبت شود.
ماده 33 : تمامی درآمدهای شورا اعم از كمكهای بلاعوض مردم، عوارض دریافتی از اهالی، در صورت تخصیص كمكهای دولتی برای اجرای برنامه‌های عمرانی و سایر ردیفهای دریافتی باید بر طبق برنامه‌هایی كه قبلاً بصورت بودجه سالانه و در قالب طرحهای عمرانی و یا مصارف جاری به تصویب شورا رسیده است و با رعایت قوانین و مقررات مربوطه به مصرف عمران و آبادانی روستاهای بخش برسد.
تبصره : در صورت نیاز به اجرای برنامه جدید در طی ایام سال و پس از تصویب بودجه سالانه، شورا می‌تواند به صورت الحاق به بودجه سالانه، آن برنامه را تنظیم و اجرا نماید.
ماده 34 : شورا موظف است به منظور حفظ و نگهداری كلیه وجوه دریافتی و درآمدهایی كه در طول هر دوره فعالیت قانونی تحصیل می‌نماید حسابی را در نزد یكی از شعب بانكهای كشور در مركز بخش به نام شورا افتتاح نماید و تمامی وجوه نقد را به محض وصول به آن حساب واریز نماید. ماده 35 : هرگونه برداشت از حساب موجودی و اعتبارات شورا، باید در قالب بودجه سالانه و طرحها و مخارجی كه از قبل به تصویب شورا رسیده است و با امضای رئیس و منشی شورا و مهر شورا باشد. ماده 36 : شورا مكلف است كلیه فعالیتهای مالی خود، اعم از درآمد، مخارج و مانده حسابها را به طور نوبه‌ای و بر طبق فرمهای دریافتی به اطلاع بخشداری و شوراهای اسلامی روستاهای مربوطه برساند. ماده 37 : شورا باید در پایان هر سال مالی، ترازنامه مالی خود را طبق فرمهای دریافتی برای اطلاع عموم اهالی به طریق ممكن انتشار دهد. ماده 38 : شورا موظف است در پایان هر سال شمسی و با توجه به برنامه‌های چهارساله دوره خود و برآورد عواید و درآمدهای سال آتی، بودجه جاری و عمرانی شورا برای سال آینده را در دو نسخه تنظیم نماید و در پانزدهم اسفند همان سال نسخه اصلی را برای بخشدار و رونوشت آنرا برای شوراهای اسلامی روستاهای مربوطه ارسال و نسخه دوم را بعنوان سابقه در دفاتر شورا بایگانی نماید.
تبصره : بخشدار مربوطه می‌تواند نظرات اصلاحی و تكمیلی خود را حداكثر تا یك هفته پس از دریافت به شورا اعلام نماید تا در صورت تجدیدنظر، آن را در شورا مطرح و پس از تصویب به صورت متمم بودجه در متن آن بگنجاند.
ماده 39 : تمامی اموال شورا، اعم از منقول و غیرمنقول تحویل شورا می‌باشد و اعضای شورا در مقابل حفظ و نگهداری آن مسئول می‌باشند. ماده 40 : خرید یا فروش كلیه اموال منقول، غیرمنقول اجاره مكانهای لازم برای شورا یا كرایه دادن اماكن متعلق به شورا با تصویب دوسوم كل اعضاء و رعایت ضوابط قانونی قابل اجرا می‌باشد.
تبصره : عواید حاصل از فروش و یا اجاره داراییهای شورا باید از طریق حساب بانكی شورا صورت بگیرد.
ماده 41 : مخارج اداری شورا از قبیل تهیه اثاثیه و وسایل اداری و دفاتر از بودجه شورا خواهد بود.
تبصره : نحوه و میزان حق‌الزحمه شركت اعضاء در جلسات و حق مأموریت اعضا از محل بودجه شورا و طبق دستورالعملی است كه وزارت كشور تهیه و به تصویب هیأت وزیران می‌رسد.
ماده 42 : شورا باید در پایان دوره انتخابیه خود، صورت كاملی از كلیه اموال و داراییهای شورا، تنظیم و در اولین روز شروع به كار رسمی دوره جدید، آن را به اعضای جدید طبق صورت مذكور تحویل نماید و نسخه‌ای از آن برای بخشداری محل ارسال كند. ماده 43 : به منظور اجرای مطلوب و هماهنگ قانون شوراهای اسلامی كشور در بخشها، وزارت كشور مسئول آموزش‌های لازم برای اعضای شوراها و نیز مجریان قانون مذكور بوده و نیز موظف است آئین‌نامه‌های اجرائی مورد نیاز را تهیه و پس از تصویب هیأت وزیران برای اجرا ابلاغ نماید. ماده 44 : این آئین‌نامه مستند به ماده 94 قانون تشكیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی كشور و انتخاب شهرداران مصوب 1/3/75 بنا به پیشنهاد وزارت كشور در تاریخ 11/1/78 به تصویب هیأت وزیران رسید.
 
 آئین‌نامه اجرائی تشكیلات، انتخابات داخلی و امور مالی شوراهای اسلامی روستا و

نحوة انتخاب دهیار 
ماده 1ـ در این آئین‌نامه جهت رعایت اختصار به جای «قانون تشكیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی كشور و انتخاب شهرداران مصوب 1/3/75» عبارت «قانون شوراهای اسلامی كشور» و بجای عناوین «شورای اسلامی روستا» و «حوزه انتخابیه شورای اسلامی روستا» به ترتیب از كلمه‌های «شورا» و «روستا» استفاده می‌شود. 
امور داخلی و تشكیلات شورای اسلامی روستا
وظایف رئیس شورا
وظایف منشی یا منشیان شورا
جلسات و تصمیمات شورا
امور مالی
شرایط احراز و نحوه انتخاب و عزل دهیار
 
امور داخلی و تشكیلات شورای اسلامی روستا 
ماده 2 : اعضای شورا موظفند حداكثر ظرف مدت یك هفته پس از قطعی شدن انتخابات و در روزی كه بخشداری بطور كتبی اعلام می‌نماید اولین جلسه خود را در حضور بخشدار یا نمایندة وی و به ریاست مسن‌ترین عضو حاضر تشكیل دهند و به شرح زیر سوگند یاد كنند و آن را امضا نمایند. «من در برابر كلام الله مجید، به خداوند متعال سوگند یاد می‌كنم و با تكیه بر شرف انسانی خویش تعهد می‌نمایم كه در حفظ امانت و انجام هرچه بهتر وظایفم و خدمت به مردم كوشا باشم و قانون اساسی و سایر قوانین و مقررات كشور را در چارچوب وظایف و اختیارات خود مراعات نمایم و در همة زمینه‌ها عدالت و انصاف را در نظر داشته، و مادام كه در شوراهای اسلامی روستا عضویت دارم در رعایت صرفه و صلاح و پیشرفت امور روستا اهتمام نمایم.»
تبصره 1 : پیروان اقلیتهای دینی رسمی به جای كلام الله مجید باید به كتاب مقدس خود سوگند یاد كنند.
تبصره 2 : هرگاه فرد جدیدی به عضویت اصلی شورا داخل شود، موظف است در ابتدای اولین جلسه حضور در شورا، به ترتیب مذكور در متن ماده سوگند یاد نماید.
ماده 3 : سمت اعضا در شوراهای با پنج عضو عبارت از رئیس، نایب رئیس و حداقل یك منشی و در شوراهای دارای سه عضو رئیس، نایب رئیس و منشی می‌باشد. كه برای مدت دو سال از سوی اعضای شورا انتخاب می‌شوند. ماده 4 : در اولین جلسه شورا پس از انجام مراسم تحلیف در حضور بخشدار و یا نماینده وی اعضای حاضر باید اقدام به برگزاری انتخابات داخلی نموده و از بین خود هیأت رئیسه شورای مذكور در ماده 3 این آئین‌نامه را برای مدت دو سال انتخاب نمایند. ماده 5: در صورتی كه هر یك از اعضاء بنا به دلایلی از عضویت شورا خارج شود، شورا موظف است در اولین جلسه پس از قطعیت یافتن خروج آن عضو، مراتب را به بخشداری محل كتباً گزارش دهد تا بخشداری از اعضای علی‌البدل با احتساب آراء آنان دعوت به شركت در جلسات و طی مراحل مورد نیاز مانند صدور كارت شناسایی و اطلاع از سمت عضو جدید در شورا را بنماید.
تبصره : در صورتی كه عضو خارج شده از شورا رئیس و یا نایب رئیس آن باشد شورا باید در جلسه‌ای با هماهنگی بخشدار و حضور نمایندة وی، رئیس یا نایب رئیس را برای مدت باقیماندة هیأت رئیسه انتخاب نماید.
ماده 6 : فرد یا افرادی كه از عضویت شورا خارج می‌شوند موظفند حداكثر ظرف مدت دو روز پس از قطعیت خروج، كارت عضویت خود را تحویل بخشداری ذیربط نمایند و رسید دریافت دارند. ماده 7 : مهر شورا، حداكثر ظرف مدت یك هفته از شروع به كار رسمی شورا توسط بخشدار، تحویل رئیس شورا خواهد شد. ماده 8 : اعضای شورا، حق تفویض اختیارات خود به سایریان اعم از عضو و غیرعضو را ندارند. ماده 9 : شورای روستاهای واقع در حریم شهرها، موظف به رعایت مقررات مربوط به حریم شهرها می‌باشند.
 
وظایف رئیس شورا 
ماده 10 : رئیس شورا مانند سایر اعضاء دارای یك حق رأی می‌باشد و وظایف او عبارتست از مسئولیت امور اداری و مالی شورا، تنظیم بودجه شورا، تعیین زمان و اداره جلسات عادی و فوق‌العاده شورا و در صورت لزوم، دعوت از اعضاء جهت شركت در جلسات، تقسیم كار بین اعضاء برای پیگیری مصوبات، دفاع از حقوق و منافع شورا در مقابل غیر و اقامة دعوی، درخواست گزارش كار از اعضاء، امضاء و مهر كردن كلیه اسناد و مكاتبات شورا، ایجاد هماهنگی و ارتباط با شورای اسلامی بخش، دهداری و سایر دستگاههای اجرایی، پیگیری امور مربوط به دهیاری و درخواست گزارش كتبی عملكرد ماهانه از دهیار.
تبصره : در صورت عدم حضور رئیس شورا، مسئولیت اداره جلسات شورا و سایر وظایف به عهده نایب رئیس آن می‌باشد.
 
وظایف منشی یا منشیان شورا 
ماده 11 : وظایف منشی و یا منشیان شورا عبارت از تهیه و تدوین صورتجلسات، تهیه متن نامه‌ها، ثبت و شماره‌گذاری آن، تهیه گزارش از عملكرد شورا و حفظ و نگهداری دفاتر و صورتجلسات در محل شورا، ثبت و ضبط صورت كلیه اموال و دارائیهای شورا و انجام امور خزانه‌داری شورا از قبیل مسئولیت حسابداری، همكاری با رئیس شورا در تنظیم بودجه و اصلاح یا متمم آن، تنظیم صورتهای مالی شورا، حسابرسی اولیه از فعالیتهای مالی شورا و دهیار از قبیل درآمدها، هزینه‌ها و موجودی در پایان هر سال مالی بر طبق فرمهای دریافتی می‌باشد.
تبصره : در صورت غیبت منشی یا منشیان شورا، وظایف آنان از سوی نایب رئیس شورا انجام می‌شود.
 
جلسات و تصمیمات شورا 
ماده 12 : جلسات شورا با حضور حداقل 2 نفر در شوراهای دارای 3 عضو و 4 نفر در شوراهای دارای 5 عضو، تشكیل می‌شود و تصمیمات آن با رأی اكثریت مطلق حاضرین معتبر خواهد بود.
تبصره : حداقل آرای لازم برای تصویب تصمیمات در جلساتی كه با 5 و یا 4 نفر تشكیل می‌شود سه رأی و در جلساتی كه با 3 و یا 2 نفر تشكیل می‌یابد دو رأی می‌باشد.
ماده 13 : محل دهیاری و محل تشكیل جلسات شورا، همچنین مكان نگهداری دفاتر، اسناد و مدارك شورا باید در مكان مشخص و مناسب بوده و با هماهنگی شورای بخش تعیین شود. ماده 14 : جلسات شورا بطور مستمر ماهی دوبار تشكیل می‌شود و در صورت نیاز، جلسات فوق‌العاده و اضطراری شورا با پیشنهاد دهدار، دهیار، رئیس شورا و یا سه نفر از اعضا در شوراهای دارای پنج عضو و دو نفر از اعضا در شوراهای دارای سه عضو تشكیل خواهد شد. ماده 15 : شورا با تأیید شورای بخش می‌تواند فعالیت‌های سالانه و همچنین برنامه‌های آینده شورا كه جنبه عمومی دارد را پس از تصویب در جلسات شورا با وسایل ممكن به اطلاع اهالی روستا برساند. ماده 16 هرگاه شورا نظرخواهی از اهالی حوزه انتخابیه خود در زمینه موضوع یا موضوعاتی را ضروری تشخیص دهد با تأیید بخشدار ذیربط می‌تواند اقدام به تشكیل جلسه عمومی از اهالی نماید. ماده 17 : موضوع یا موضوعات مختلف قابل طرح در شورا با تشخیص رئیس، درخواست هر یك از اعضاء و یا تقاضای كتبی شورای اسلامی بخش، بخشدار و یا دهیار در دستور كار شورا قرار می‌گیرد. ماده 18 : صورتجلسات شورا باید بگونه‌ای تنظیم شود كه در آن تاریخ و دستور كار هر جلسه، اسامی اعضای حاضر و غایب، تعداد آرای مثبت و منفی اعضا به هر یك از موضوعات مورد بحث، اسامی مدعوین و حاضرین به همراه رئوس مطالب مطروحه در جلسه و تمامی مصوبات آمده باشد.
تبصره 1 : كلیه اعضای حاضر باید ذیل صورتجلسات شورا را امضاء و یا مهر نمایند.
تبصره 2 : مدعوین حاضر در صورت تشخیص شورا می‌توانند ذیل صورتجلسات را امضاء، انگشت و یا مهر نمایند.
ماده 19 : شورا موظف است در پایان هر جلسه نسخه‌ای از كلیه مصوبات خود در آن جلسه و در صورت نیاز به پیوست سوابق و مطالب مفید دیگر را جهت اطلاع بخشدار و شورای اسلامی بخش ذیربط ارسال دارد. همچنین نسخه‌ای از مصوباتی كه مربوط به دستگاههای دیگر است را به آن دستگاه ارسال نماید. ماده 20 : شورا موظف است در پایان نیمه دوم فروردین هر سال گزارش كار سالانه خود را طبق فرمهای دریافتی در سه نسخه تنظیم و نسخه اصل را جهت اطلاع شورای اسلامی بخش، نسخه دوم را به منظور اطلاع بخشدار محل ارسال كند و نسخه سوم را بعنوان سابقه در بایگانی شورا ثبت و نگهداری نماید. ماده 21 : تمامی مكاتبات شورا باید طبق فرمهای دریافتی دارای تاریخ، شماره ثبت در دفتر شورا، نام كامل گیرنده و موضوع نامه باشد و حداقل در چهار نسخه تنظیم شود و نسخه اول برای اداره یا سازمان مورد نظر و نسخه دوم برای بخشدار و نسخه سوم برای شورای اسلامی بخش ارسال و نسخه چهارم به عنوان سابقه در بایگانی شورا نگهداری شود. ماده 22 : تمامی مكاتبات شورا باید ممهور به مهر شورا و امضای رئیس و در صورت غیبت او نایب رئیس شورا باشد. ماده 23 : شورا می‌تواند با مسئولین اجرایی تا سطح شهرستان مستقیماً مكاتبه نماید و در صورت نیاز به مكاتبه با مسئولین  تر از طریق شورای اسلامی بخش و در صورت نبودن شورای بخش از طریق بخشدار محل اقدام نماید. ماده 24 : شورا باید دارای دفاتر مجزایی جهت ثبت صورتجلسات، حضور و غیاب اعضا در جلسات و نامه‌های دریافتی و ارسالی، طبق دستورالعملهای مربوطه باشد. ماده 25 : مصوبات شورا پس از ده روز از تاریخ ابلاغ قابل اجراست. مگر آنكه در ظرف مدت مزبور مسئولان اجرایی مربوط به مصوبه اعتراض نمایند كه در این صورت بر طبق ماده 80 قانون شوراهای اسلامی كشور عمل خواهد شد. نظر هیأت حل اختلاف استان مبنی بر تأیید یا رد مصوبه قطعی و لازم‌الاجراء است. چنانچه هیأت حل اختلاف استان ظرف مدت 15 روز نظر خود را اعلام ننماید مصوبه لازم‌الاجراء می‌گردد. ماده 26 : در صورت نیاز به حضور دهیار در جلسات، شورا می‌تواند طی دعوتنامه كتبی و با تعیین زمان و دستور كار جلسه از او جهت شركت، دعوت بعمل آورد و دهیار موظف به شركت در جلسه مزبور می‌باشد. ماده 27 : در صورت خودداری دهیار از شركت در جلسه شورا می‌تواند به دهیار تذكر دهد و در صورت تكرار مجدد توبیخ و یا بر طبق ضوابط و مقررات مربوطه وی را عزل نماید. ماده 28 : در صورت درخواست كتبی شورای بخش، بخشدار و یا دیگر دستگاه‌های وظیفه‌مند در روستا و دهیار ذیربط از شورا جهت تشكیل جلسه، مشتمل بر زمان، دستور كار و ضرورت تشكیل جلسه، شورا موظف به برگزاری جلسه فوق‌العاده می‌باشد. ماده 29 : شورا درصورت نیاز و با مسئولیت خود می‌توانـد به منظور مشورت در زمینه موضوع یا موضوعاتی كه در دستور كار خود قرار داده است از نمایندگان دستگاههای ذیربط در روستا و یا شخص یا اشخاص غیر عضو دعوت به همكاری نماید. ماده 30 : شورا می‌تواند در ارتباط با وظایف خود اطلاعات مورد نیاز را از دستگاهها، ادارت و سازمانهای دولتی، درخواست نماید و آن ادارات و سازمانها موظف به همكاری می‌باشند. ماده 31 : شورا موظف است یك ماه قبل از انقضای مدت قانونی خود، صورتی از كلیه فعالیتها، طرحها و برنامه‌هایی كه در طول دوره فعالیت قانونی به اجرا گذارده است و یا در دست اجراء دارد در سه نسخه تهیه و نسخه اول و دوم را برای شورای اسلامی بخش و بخشداری ذیربط ارسال و نسخه آخر را جهت ثبت در سوابق شورا نگهداری نماید. ماده 32 : هرگاه عضوی بیش از 6 جلسة متوالی و یا دوازده جلسه غیرمتوالی در طول یكسال بدون داشتن عذر موجه (به تشخیص شورا) در جلسات شورا شركت نكند موضوع برای سلب عضویت وی به هیأت حل اختلاف استان موضوع ماده 82 قانون شوراهای اسلامی كشور ارجاع خواهد شد. ماده 33 : در صورت درخواست بخشداری ذیربط مبنی بر معرفی عضو منتخب شورا برای تكمیل اعضای شورای اسلامی بخش شورا موظف است فردی را از بین اعضای خود انتخاب و در موعد مقرر به بخشداری معرفی نماید. ماده 34 : هرگاه شورا در اثر فوت، استعفا و یا سلب عضویت اعضای اصلی و علی‌البدل، حد نصاب لازم، مندرج در ماده 12 همین آئین‌نامه را برای تشكیل جلسات از دست بدهد، طبق ماده 31 قانون شوراهای اسلامی كشور عمل خواهد شد.
تبصره : تا تجدید انتخابات و تشكیل مجدد شورا، وظایف آن به وسیله شورای اسلامی بخش انجام خواهد شد.
 
امور مالی 
ماده 35 : شورا موظف به همكاری با شورای اسلامی بخش جهت گردآوری اطلاعات صحیح به منظور وضع عوارض متناسب با تولیدات كشاورزی و درآمدهای كسب و پیشه اهالی روستا به منظور تأمین بخشی از بودجه‌های عمرانی حوزه بخش می‌باشد. ماده 36: شورا موظف است بر حسن اجرای مقررات مربوط به جمع‌آوری عوارض وضع شده از سوی شورای اسلامی بخش و واریز آن به حسابهای مربوطه از سوی مودیان و یا دهیار، نظارت كامل داشته باشد. ماده 37: تمامی درآمدها اعم از كمكهای بلاعوض مردم، عوارض دریافتی از اهالی، درصورت تخصیص كمكهای دولت برای اجرای برنامه‌های عمرانی و سایر ردیفهای دریافتی باید بر طبق برنامه‌هایی كه قبلاً به صورت بودجه سالانه و در قالب طرحهای عمرانی و یا مصارف جاری به تصویب شورا و تأیید شورای اسلامی بخش رسیده است و با رعایت قوانین و مقررات مربوطه به مصرف عمران و آبادانی روستا برسد.
تبصره 1 : در صورت نیاز به اجرای برنامه جدید در طی ایام سال و پس از تصویب بودجه سالانه، شورا می‌تواند به صورت الحاق به بودجه سالانه، آن برنامه را تنظیم و پس از تأیید شورای بخش اجرا نماید.
تبصره 2 : در مواردی كه طرحهای مشترك بوسیله چند روستا به مورد اجرا گذارده می‌شود انجام آن علاوه بر تصویب شورا باید با هماهنگی شورای اسلامی بخش باشد.
ماده 38 : شورا و دهیار موظفند به منظور حفظ و نگهداری كلیه وجوه دریافتی و درآمدهایی كه در طول هر دوره فعالیت قانونی تحصیل می‌نمایند حسابی را در نزد یكی از نزدیكترین شعب بانكهای كشور به نام شورا افتتاح نمایند و تمامی وجوه نقد را به محض وصول به آن حساب واریز كنند. ماده 39 : هرگونه برداشت از حساب موجودی و اعتبارات شورا، باید در قالب بودجه سالانه و طرحها و مخارجی كه از قبل به تصویب شورا رسیده است و با امضای رئیس و امضای منشی و مهر شورا باشد. ماده 40 : شورا مكلف است كلیه فعالیتهای مالی خود و دهیاری، اعم از درآمد، مخارج و مانده حسابها را به طور نوبه‌ای و بر طبق فرمهای دریافتی به اطلاع شورای اسلامی بخش برساند. ماده 41 : شورا باید در پایان هر سال مالی، ترازنامه مالی خود و دهیاری را طبق فرمهای دریافتی جهت اطلاع عموم اهالی به طریق ممكن انتشار دهد. ماده 42 : شورا موظف است در پایان هر سال شمسی و با توجه به برنامه‌های چهارساله دوره خود و برآورد عواید و درآمدهای سال آتی، بودجه جاری و عمرانی شورا برای سال آینده را در سه نسخه تنظیم نماید و در اولین روز اسفند همان سال نسخه اصل را برای بخشدار مربوطه و نسخه دوم را به شورای اسلامی بخش ارسال و نسخه سوم را بعنوان سابقه در دفاتر شورا بایگانی نماید.
تبصره : شورای اسلامی بخش و بخشدار مربوطه می‌توانند نظرات اصلاحی و تكمیلی خود را حداكثر تا دو هفته قبل از پایان سال به شورا اعلام نمایند تا در صورت تجدیدنظر، آنرا در شورا مطرح و پس از تصویب به صورت متمم بودجه به مراجع مذكور ارسال دارد.
ماده 43 : تمامی اموال دهیاری اعم از منقول و غیرمنقول به ترتیب تحویل اعضای شورا و دهیار می‌باشد و اعضای شورا و دهیار در مقابل حفظ و نگهداری آن مسئول می‌باشند. ماده 44 : خرید یا فروش كلیه اموال منقول و اجاره مكانهای لازم برای شورا و دهیاری یا كرایه دادن اماكن متعلق به دهیاری با تصویب دوسوم كل اعضاء و طی ضوابط قانونی قابل اجرا می‌باشد و خرید یا فروش اموال غیرمنقول شورا و دهیاری علاوه بر تصویب دوسوم اعضا و طی مراحل فوق باید به توافق شورای اسلامی بخش صورت گیرد.
تبصره : عواید حاصل از فروش و اجاره داراییهای دهیاری باید به محض دریافت به حساب بانكی دهیاری واریز شود.
ماده 45 : مخارج اداری شورا از قبیل تهیه اثاثه و وسایل اداری، دفاتر و حق‌الزحمه شركت اعضا در جلسات از محل بودجه ماده 37 این آیین‌نامه تأمین خواهد شد.
تبصره : نحوه و میزان حق‌الزحمه شركت اعضاء در جلسات طبق دستورالعملی است كه وزارت كشور تهیه می‌كند و به تصویب هیأت وزیران می‌رسد.
ماده 46: دهیار موظف است در پایان دوره فعالیت قانونی خود، صورت كاملی از كلیه اموال و داراییهای شورا و دهیاری را تنظیم و در اولین روز شروع به كار رسمی دهیار جدید، آن را به وی، طبق صورت‌جلسه جدید تحویل نماید و نسخه‌هایی از آن را به شورای اسلامی روستا، بخش و بخشداری ذیربط ارسال نماید. ماده 47 : فعالیت دهیار در سمت دهیاری تمام وقت می‌باشد و حقوق ماهیانه وی از محل بودجه ماده 37 این آیین‌نامه تأمین خواهد شد.
تبصره 1 : در حوزه‌های انتخابیه كمتر از 1500 نفر جمعیت، فعالیت دهیار نیمه‌وقت می‌باشد و در صورت نیاز به كار تمام وقت، با توافق شورای بخش و ارایه راه‌های تأمین حقوق وی امكان‌پذیر می‌باشد.
ماده 48 : چنانچه شورا به وجود فردی شاغل در دستگاه‌های دولتی و یا وابسته به دولت برای تصدی سمت دهیار نیاز داشته باشد، می‌تواند به عنوان مأمور به خدمت از طریق بخشداری از سازمان متبوع درخواست نماید.
 
شرایط احراز و نحوه انتخاب و عزل دهیار 
ماده 49 : شورا موظف است ظرف مدت 15 روز پس از آغاز دوره فعالیت قانونی با توجه به مفاد ماده 51 این آیین‌نامه، فردی را به عنوان دهیار انتخاب و به منظور صدور حكم و كارت دهیاری به بخشداری محل معرفی نماید. ماده 50 : شورا حق نظارت بر حسن اداره دهیاری، اجرای مصوبات شورا و حفظ و نگهداری سرمایه‌ها و داراییهای نقدی، جنسی، منقول و غیرمنقول كه در اختیار دهیاری می‌باشد، همچنین حساب درآمد و هزینه آن را دارد. ماده 51 : شرایط احراز سمت دهیار:
الف) تابعیت كشور جمهوری اسلامی ایران
ب) اعتقاد به مبانی جمهوری اسلامی ایران و قانون اساسی
ج) داشتن حداقل 25 سال و حداكثر 65 سال سن و حتی‌المقدور تأهل
د) سكونت در زمان تصدی سمت دهیار در روستا
هـ ) برخورداری از توانایی جسمی و روحی برای انجام كار
و) دارا بودن حداقل مدرك تحصیلی دیپلم
تبصره : در صورت عدم وجود فرد با تحصیلات مناسب، شورا می‌تواند با توافق شورای بخش نسبت به تعیین فردی با تحصیلات كمتر برای تصدی سمت دهیار اقدام نماید.
ز) داشتن حسن شهرت و عدم اعتیاد به مواد مخدر
ح) نداشتن سابقه محكومیت كیفری كه موجب محرومیت از تمام یا بعضی حقوق اجتماعی باشد
ط) داشتن كارت پایان خدمت وظیفه عمومی و یا معافیت دائم از خدمت
ی) عدم اشتغال به كار دولتی در زمان تصدی سمت دهیاری
ك) اشتغال تمام وقت به سمت دهیاری
ل) دهیار نمی‌تواند همزمان عضو شورای روستا باشد
تبصره : در حوزه‌های انتخابیه كمتر از 1500 نفر جمعیت كه دهیار به طور نیمه‌وقت فعالیت می‌نماید رعایت بند «ی» و «ك» الزامی نمی‌باشد.
ماده 52 : مدت خدمت دهیار از زمان صدور حكم شروع بكار رسمی چهار سال می‌باشد و انتخاب مجدد وی بلامانع است.
تبصره : دهیار موظف است حداكثر یك هفته پس از پایان خدمت از سمت دهیار، كارت و حكم خود را تسلیم شورا نماید.
ماده 53 : دهیار موظف است در بدو خدمت و پس از آن در مواقعی كه از قبل توسط بخشدار اعلام می‌گردد، بر اساس برنامه‌های پیش‌بینی شده از سوی وزارت كشور، آموزشهای مورد نیاز را طی نماید. ماده 54 : خدمت دهیار در موارد زیر به پایان می‌رسد
1ـ فوت و جنون
2ـ از دست دادن هر یك از شرایط احراز سمت دهیار به تشخیص شورای روستا
3ـ قبول استعفاء از سمت دهیاری توسط شورا
4ـ عزل دهیار با رأی اكثریت اعضای شورا (با رعایت مقررات مربوطه)
5ـ عدم حضور در محل خدمت بیشتر از 15 روز بدون كسب مجوز از شورا و یا نداشتن عذر موجه، به تشخیص شورا.
6ـ صدور حكم محكومیت از طرف مراجع صالح قضایی مبنی بر انفصال از خدمت.
ماده 55 : چنانچه یك یا چند نفر از اعضای شورا نسبت به عملكرد دهیار یا عملیات دهیاری اعتراض و یا ایرادی داشته باشند، ابتدا توسط رئیس شورا، موارد را به صورت واضح به دهیار تذكر كتبی خواهند داد. در صورت عدم رعایت مفاد مورد تذكر، موضوع به صورت سئوال مطرح خواهد شد كه در این صورت رئیس شورا سئوال را كتباً به دهیار ابلاغ خواهد كرد و حداكثر ظرف ده روز پس از ابلاغ، دهیار موظف به حضور در جلسه عادی یا فوق‌العاده شورا و پاسخ به سئوال می‌باشد. چنانچه دهیار از حضور استنكاف ورزیده و یا پاسخ، قانع‌كننده تشخیص داده نشود، طی جلسة دیگری موضوع مورد بررسی قرار می‌گیرد و شورا می‌تواند با رأی اكثریت مطلق اعضا، دهیار را بركنار كند و فرد جدیدی را انتخاب نماید. ماده 56 : دهیار موظف است گزارش‌های مورد درخواست شورا را تهیه و در موعد مقرر برای آن ارسال نماید و در صورت تقاضای شورا مبنی بر حضور دهیار و پاسخگویی به سئوالات در رأس موعد و محل مقرر اقدام نماید. ماده 57 : دهیار موظف است گزارش ماهانه فعالیت‌های دهیاری را برای شورا و رونوشت آن را برای بخشداری به طور مكتوب ارسال نماید. ماده 58 : دهیار باید تابلویی از ساعات حضور و كار خود در محل دهیاری را برای اطلاع اهالی در مكانی مناسب نصب نماید. ماده 59 : به منظور اجرای مطلوب و هماهنگ قانون شوراهای اسلامی كشور در روستاها، وزارت كشور مسئول آموزش‌های لازم اعضای شوراها و نیز مجریان قانون مذكور بوده و نیز موظف است آیین‌نامه‌های اجرایی مورد نیاز را تهیه و پس از تصویب هیأت وزیران برای اجرا ابلاغ نماید. این آیین‌نامه مستند به مادة 94 قانون تشكیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی كشور و انتخاب شهرداران مصوب 1/3/75 بنا به پیشنهاد وزارت كشور در تاریخ 11/1/78 به تصویب هیأت وزیران رسید.  


آئین‌نامه اجرائی انتخابات شوراهای اسلامی شهرستان، استان و عالی استانها 
مجموعه قوانین و مقررات بند 10
راهنمای فعالیت شوراهای اسلامی  دست (شهرستان، استان و عالی استانها) اكنون كه با انتخاب اعضای شوراهای اسلامی شهرستان، استان و عالی استانها و تشكیل این شوراها در كشور قدم مهم دیگری در تحقق مردمسالاری و تكمیل نظام شورایی برداشته شد، ضرورت واگذاری بسیاری از امور به شوراها كه تاكنون به عهده دستگاههای اجرایی بوده است، بیش از پیش احساس می‌شود. با تشكیل شوراهای پیش‌گفته كه در حال حاضر آنها را شوراهای  دست نیز می‌نامند، زمینه رفع بسیاری از مسایل و مشكلات موجود كه در فرآیند فعالیت شوراهای پایه (شهر و روستا) ایجاد شده است، توسط شوراهای جدیدالتأسیس فراهم شده است. از طرفی خلاءها و كاستیهایی كه به لحاظ قانونی و عملكردی در این پیوند وجود داشت توسط شوراهای  دست جبران و برطرف خواهد شد. شوراهای  دست قبل از تصویب طرح اصلاحی كه این روزها در مجلس شورای اسلامی مراحل پایانی خود را می‌گذراند، می‌توانند با تكیه بر دو سند رسمی و قانونی یعنی وظایف و اختیارات شوراهای اسلامی  دست مندرج در قانون مصوب سال 1365 و آئین‌نامه اجرایی انتخابات شوراهای اسلامی شهرستان، استان و عالی استانها مصوب 1381 در هیئت وزیران فعالیتهای خود را سامان دهند. علاوه بر دو سند مذكور، قانون فعلی شوراهای اسلامی، قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی كشور و آئین‌نامه‌های اجرایی مربوط به قوانین موضوعه و برنامه سوم كه ناظر بر مشاركت و دخالت شوراهای اسلامی در امور مختلف محلی و منطقه‌ای هستند، می‌تواند مورد استفاده شوراهای اسلامی  دست قرار گیرد. وزارت كشور ارایه هرگونه خدمات اطلاع‌رسانی و انتقال تجربیات مفید در زمینه شوراهای اسلامی به اعضای محترم شوراهای  دست را، وظیفه خود می‌داند. در اولین اقدام از این دست، جزوه حاضر كه شامل دو سند رسمی و قانونی اشاره شده در سطور پیشین است، به شوراهای  دست تقدیم می‌گردد. در فرصتهای بعدی و پس از تصویب طرح اصلاحیه قانون شوراهای اسلامی مطالب تكمیلی نیز برای بهره‌برداری این شوراها تهیه و در اختیار اعضای محترم آنها قرار خواهد گرفت. 
باسمه تعالی وزارت كشور
هیــأت وزیران در جلســه مورخ 30/4/1381 بنا به پیشنهــاد شماره 44/4/1/118068 مــورخ 13/12/1380 وزارت كشور و به استناد ماده 72 قانون اصلاح قانون تشكیلات شوراهای اسلامی كشوری و انتخابات شوراهای مزبور ـ مصوب 1365 ـ آیین‌نامه اجرایی انتخابات شوراهای اسلامی شهرستان، استان و شورای عالی استانها را به شرح زیر تصویب نمود:
 
آیین‌نامه اجرایی انتخابات شوراهای اسلامی شهرستان، استان و شورای عالی استانها
ماده 1 ـ شوراهـای اسلامی بخشهـا و شهرهای واقع در محـدوده هر شهرستان پس از دعوت فرماندار تشكیل جلسه داده و یك نفر را از میان اعضای خود با رأی مخفی و اكثریت نسبی آرا برای عضویت در شورای اسلامی شهرستان انتخاب و با تنظیم صورت جلسه حداكثر ظرف 10 روز به فرماندار معرفی می‌نمایند.
تبصره 1ـ تعداد اعضای شورای اسلامی شهرستان حداقل پنج نفر می‌باشد و در صورتی كه شهرستان كمتر از پنج بخش و شهر داشته باشد، بقیه اعضا از بین دیگر نمایندگان شورای شهرها و بخشها به تناسب جمعیت انتخاب خواهند شد.
تبصره 2ـ فرمانـدار موظف است پس از وصول معرفی‌نامه كلیه نماینـدگان منتخب شوراهای اسلامی بخشها و شهرها حداكثر ظرف یك هفته برای تشكیل اولین جلسه شورای اسلامی شهرستان از نمایندگان معرفی شده دعوت به عمل آورد. اعضای شورای اسلامی شهرستان در اولین جلسه خود كه با حضور حداقل 3/2 ایشان و فرماندار شهرستان تشكیل می‌شود، از بین خود یك نفر رییس، یك نفر نایب رییس و حداقل یك منشی با اكثریت نسبی و رأی مخفی انتخاب می‌نمایند.
تبصره 3ـ فرمانداران موظفند بلافاصله پس از تشكیل شورای اسلامی شهرستان اسامی اعضای آن را از طریق رسانه‌های گروهی برای آگاهی عموم منتشر نمایند.
ماده 2ـ شورای اسلامی هر شهرستان در اولین جلسه خود علاوه بر تعیین اعضای هیأت رئیسه، یك نفر را از بین خود و با رأی مخفی و اكثریت نسبی به عنوان نماینده برای عضویت در شورای اسلامی استان انتخاب و حداكثر ظرف 10 روز كتباً به استاندار معرفی می‌نماید.
تبصره 1ـ حداقل تعداد اعضای شورای اسلامی استان پنج نفر می‌باشد. در استانهایی كه به دلیل كمی شهرستانهای تابع حد نصاب مقرر حاصل نگردد، بقیه اعضای شورای اسلامی استان از بین دیگر نمایندگان شوراهای اسلامی شهرستانها به تناسب جمعیت انتخاب خواهند شد.
تبصره 2ـ استاندار موظف است پس از وصول معرفی‌نامه كلیه نمایندگان منتخب شوراهای اسلامی شهرستانهای تابع استان حداكثر ظرف یك هفته برای تشكیل اولین جلسه شورای اسلامی استان از نمایندگان معرفی شده دعوت بعمل آورد. اعضای شورای اسلامی استان در اولین جلسه خود كه با حضور حداقل 3/2 ایشان و استاندار تشكیل می‌شود، از بین خود یك نفر رئیس، یك نفر نایب رییس و دو نفر منشی با اكثریت نسبی و رأی مخفی انتخاب می‌نمایند.
تبصره 3ـ برای اعضای شورای اسلامی استان با معرفی استاندار، كارت عضویت به امضای وزیر كشور و مهر وزارت كشور صادر خواهد شد و استانداران موظفند بلافاصله پس از تشكیل شورای اسلامی استان اسامی اعضای آن را از طریق رسانه‌های گروهی برای آگاهی عموم منتشر نمایند.
ماده 3ـ شورای اسلامی هر استان در اولین جلسه، علاوه بر تعیین اعضای هیأت رئیسه موضوع تبصره (2) ماده (2) یك نفر را از بین خود و با رأی مخفی و اكثریت نسبی به عنوان نماینده برای عضویت در شورای عالی استانها انتخاب و برای اعلام به وزیر كشور حداكثر ظرف 10 روز به استاندار معرفی نماید.
تبصره 1ـ شورای عالی اسلامی استانها از نمایندگان منتخب شوراهای اسلامی استان تشكیل می‌گردد و شورای اسلامی هر استان یك نفر نماینده در آن خواهد داشت.
تبصره 2ـ اولین جلسه شورای عالی اسلامی استانها حداكثر ظرف یك هفته پس از پایان انتخابات شورای اسلامی استانها به دعوت وزیر كشور و با حضور 3/2 نمایندگان تشكیل و یك نفر رییس، دو نفر نایب رییس، دو منشی و یك خزانه‌دار با رأی مخفی و اكثریت نسبی انتخاب می‌شوند.
ماده 4ـ نمایندگان شوراهای اسلامی مذكور در این آیین‌نامه كه به عضویت شوراهای فرادست درمی‌آیند از عضویت شوراهای پایین‌تر خارج نمی‌گردند. ماده 5ـ در صورت خروج هر یك از اعضای شورای اسلامی شهرستان، استان و شورای عالی اسلامی استانها به دلایلی نظیر استعفا، فوت و سلب عضویت، شورای اسلامی مربوط موظف است مراتب را برای انتخاب جانشین وی حسب مورد به وزیر كشور، استاندار و فرماندار اعلام نماید.
تبصره 1ـ وزیر كشور، استاندار و فرماندار موظفند ظرف یك هفته مراتب را به شورای اسلامی ذی‌ربط اعلام نمایند و آن شورا موظف است حداكثر ظرف دو هفته فرد جانشین را انتخاب و معرفی نماید.
تبصره 2ـ خروج عضو شورای روستا، بخش و شهر به هر دلیل از شورا باعث خروج وی از شورای شهرستان، استان و عالی استانها نیز خواهد شد.
ماده 6ـ جلسات شورای اسلامی شهرستان هر ما حداقل یكبار و جلسات شورای اسلامی استان هر 45 روز حداقل یكبار و جلسات شورای عالی استانها هر دو ماه حداقل یكبار تشكیل می‌شود. ماده 7ـ شوراهای شهرستان، استان و عالی استانها موظفند یك نسخه از مصوبات خود را به ترتیب به فرمانداری، استانداری، وزارت كشور و نیز حسب مورد به دستگاههای اجرایی ذیربط ارسال كنند. ماده 8 ـ مسئولین شهرستان و استان موظفند بر حسب موضوع و بنا به دعوت شورای شهرستان و استان در جلسه شورای ذیربط شركت كنند. ماده 9ـ شوراهای برنامه‌ریزی و توسعه استانها موظفند یك نسخه از مصوبات خود را به شورای شهرستان و استان و شورای عالی استانها ارسال كنند. ماده 10ـ سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور موظف است یك نسخه از برنامه و بودجه عمرانی پیشنهادی كشور و استانها را پس از تهیه حداكثر ظرف یكماه جهت اعلام نظر در اختیار شورای عالی استانها بگذارد. ماده 11ـ دبیرخانه شوراهای شهرستان، استان و عالی استانها به ترتیب در مركز شهرستان، مركز استان و كشور به طور مستقل تشكیل می‌شود. ماده 12ـ تعداد كاركنان مورد نیاز دبیرخانه شوراهای شهرستان، استان و عالی استانها و میزان حقوق و مزایا و محل تأمین اعتبار آنها حداكثر ظرف دو ماه پس از آغاز به كار توسط شورای عالی استانها تصویب و ابلاغ خواهد شد. ماده 13ـ اعتراض به مصوبات شورای شهرستان، استان و شورای عالی استانها فقط توسط فرماندار، استاندار و وزیر كشور انجام خواهد گرفت.
تبصره 1ـ دستگاههای اجرایی موظفند اعتراض به مصوبات شورای شهرستان، استان و شورای عالی استانها را از طریق فرماندار، استاندار و وزیر كشور اعلام نمایند.
تبصره 2ـ رسیدگی به اعتراض پیرامون مصوبات شورای شهرستان و استان بر عهده هیأت حل اختلاف استان و رسیدگی به اعتراض پیرامون مصوبات شورای عالی استانها بر عهده هیأت حل اختلاف مركزی است.
ماده 14ـ استعفا یا سلب عضویت اعضای شوراهای ماقبل باعث خروج از عضویت شوراهای مابعد نیز خواهد شد و چنانچه فردی از شورای مابعد استعفا داده یا سلب عضویت شود تشخیص عضویت یا سلب عضویت او از شوراهای ماقبل بر عهده هیأت حل اختلاف مركزی خواهد بود. رونوشت به دفتر مقام معظم رهبری، دفتر رییس جمهور، دفتر ریاست قوه قضاییه، دفتر معاون اول رییس جمهور، دفتر معاون حقوقی و امور مجلس رییس جمهور، دفتر رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام، دیوان محاسبات كشور، دیوان عدالت اداری، اداره كل قوانین مجلس شورای اسلامی، سازمان بازرسی كل كشور، اداره كل حقوقی، اداره كل قوانین و مقررات كشور، كلیه وزارتخانه‌ها، سازمانها و مؤسسات دولتی، نهادهای انقلاب اسلامی، روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران، دبیرخانه شورای اطلاع‌رسانی دولت و دفتر هیأت دولت ابلاغ می‌شود.
 
 وظایف و اختیارات شوراهای اسلامی  دست بر اساس قانون مصوب سال 1365 
الف) وظایف و اختیارات شورای اسلامی شهرستان (ماده 38) :
1ـ بررسی و تصویب طرحهای عمرانی پیشنهادی هر محل در قالب اعتبارات مصوب با در نظر گرفتن اولویتها.
تبصره 1ـ اولویتها بر اساس نیازمندیهای هر منطقه تعیین می‌گردد.
تبصره 2ـ در شرایط مساوی حق تقدم با محلی است كه درصد بیشتری از اعتبارات طرح را تأمین نماید.
2ـ شورای شهرستان موظف است نارسائیها و اشكالات نهادها و سازمانها را به مسئولان مربوطه ابلاغ و در صورت عدم توجه درخواست توبیخ یا بركناری آنان را با ذكر موارد تخلف و نارسایی از مسئولان  تر بنماید.
ب) وظایف و اختیارات شورای اسلامی استان (ماده 40) :
1ـ شورای اسلامی موظف است طرحها و پیشنهادهای وارده از شورای هر شهرستان را بررسی و مورد تبادل نظر قرار داده اولویتها را تعیین و به مقامات مسئول ارجاع نماید.
2ـ رسیدگی و اظهار نظر درباره برنامه عمرانی و نیازمندی شهرستانهای تابعه استان و ارسال آن به مسئولان مربوطه.
3ـ عضویت در كمیته برنامه‌ریزی استان با داشتن حق یك رأی
4ـ شورای استان در اجرای بودجه استان حق نظارت دارد.
5ـ اعضای شورای استان رابط بین شورای خود و شورای مادون می‌باشند.
ج) وظایف و اختیارات شورای عالی استانها (مواد 44 الی 52) :
1ـ شورای عالی اسلامی استانها مكلف است ظرف مدت سه ماه از تاریخ تشكیل، آئین‌نامه‌های داخلی شوراها را تهیه و پس از تصویب جهت اجرا به كلیه شوراها ابلاغ نماید.
2ـ شورای عالی اسلامی استانها موظف است طرحها و پیشنهادهای واصله از طرف شوراها را بررسی و مورد تبادل نظر قرار داده، اولویتها را تعیین و به مقامات اجرایی ارجاع نماید.
3ـ شورای عالی اسلامی استانها موظف است نارسائیها و اشكالات نهادها و سازمانهای اجرایی را به مسئولان مربوطه ابلاغ نماید.
4ـ شورای عالی اسلامی استانها موظف است طرحهای تولیدی، صنعتی، كشاورزی، آموزشی، اداری، خدماتی و نظایر آنها را كه از سوی شوراهای استانها در جهت جلوگیری از تبعیض و جلب همكاری و ایجاد هماهنگی میان استانها رسیده، مورد بررسی قرار دهد و در صورت تایید بعنوان طرح قانونی به مجلس شورای اسلامی تقدیم نماید.
5ـ شورای عالی استانها در تنظیم برنامه و بودجه عمرانی استانها مشاركت دارد.
6ـ شورای عالی استانها می‌تواند در جهت جلوگیری از تبعیض و جهت همكاری و ایجاد هماهنگی میان استانها پیشنهاد تغییر طرح یا جابجایی بودجه عمرانی استانها را در چهارچوب مقررات مربوطه بنماید.
7ـ شورای عالی اسلامی استانها در اجرای برنامه و بودجه عمرانی نظارت داشته و دستگاههای مربوطه موظفند گزارش ماهیانه و سالیانه و هزینه پیشرفت كار عمرانی خود را به اطلاع شورای عالی برسانند.
8ـ شورای عالی استانها حق دارد در حدود وظایف قانونی، طرحهایی تنظیم نموده و تقدیم مجلس شورای اسلامی نماید و نماینده شورای عالی اسلامی استانها حق حضور در مجلس و دفاع از طرح را دارد.
9ـ اعضای شورای عالی استانها رابط بین شورای خود و شورای مادون می‌باشند.
 


 دانلود:

                                                                                                               
 آيين نامه اجرايي انتخابات شوراهاي اسلامي روستا و بخش     258.36 KB       

مجموعه قوانين شوراهاي اسلامي  شهر و روستا                   390.66 KB