زندگی عاشقانه

فهرست استیضاح وزیران در حکومت جمهوری اسلامی ایران

اقدام استیضاح وزیران در حکومت جمهوری اسلامی ایران، بنابر اصل ۸۹ قانون اساسی ایران، از جمله اختیاراتی است که به مجلس شورای اسلامی اعطا شده‌است تا در مواردی که صلاح می‌دانند، اقدام به عزل وزرای کابینه بنمایند. بنابر ماده ۲۶ آئین‌نامه داخلی مجلس شورای اسلامی، رؤسای جمهور وقت ایران در خصوص حضور یا عدم حضور در جلسات استیضاح وزرای کابینه‌شان، مختارند.

در ادوار نه‌گانه مجلس شورای اسلامی، از بین ۲۴ استیضاح صورت گرفته، تنها پنج جلسه استیضاح با حضور روسای جمهور وقت برگزار شده و ۱۸ جلسه استیضاح بدون حضور رییس‌جمهور برگزار شده‌است که در نتیجه، تنها ۷ استیضاح به برکناری وزرا انجامیده است.

از میان ۱۷ استیضاح ناکام مجالس مختلف، ۱۵ مورد با رای اعتماد مجدد نمایندگان به وزرا، یک مورد (استیضاح محمد عباسی، وزیر ورزش در مجلس نهم) پیش از رای‌گیری نهایی در صحن علنی مجلس، منتفی شد و یک مورد (استیضاح مسعود میرکاظمی، وزیر بازرگانی دولت نهم که مصادف با مجلس هفتم بود) به دلیل پایان عمر مجلس خواهان استیضاح، برگزار نشد.

تا به امروز، از بین رؤسای هیات دولت‌های جمهوری اسلامی ایران، میرحسین موسوی، سید محمد خاتمی و حسن روحانی، در جلسات استیضاح وزرای کابینه خود شرکت نکرده‌اند و اکبر هاشمی رفسنجانی نیز تنها در جلسه استیضاح یکی از وزرای کابینه‌اش حاضر شد ولی محمود احمدی‌نژاد در اغلب جلسات استیضاح وزرای دولت‌های نهم و دهم، حاضر بود.

در بین ادوار مختلف مجلس شورای اسلامی، مجلس هشتم با اعلام وصول ۴ استیضاح و مجلس هفتم نیز با اعلام وصول ۳ استیضاح، رکورددار ثبت درخواست استیضاح تاکنون هستند. در میان دولت‌های ده‌گانه جمهوری اسلامی ایران، دولت دوم احمدی‌نژاد، با مواجه‌شدن با ۵ استیضاح از جانب مجالس وقت، رکورددار محسوب می‌شود. از میان وزرای استیضاح‌شده، علی کردان با ۱۸۸ رای منفی، دومین وزیری است که بیشترین رای منفی را در جلسات استیضاح گرفته است، زیرا رتبه نخست در این جدول به عبدالرضا شیخ‌الاسلامی تعلق دارد که در پی دعواهای سیاسی پیرامون سعید مرتضوی، با ۱۹۲ رای منفی نمایندگان مجلس نهم، از سمتش عزل شد.

جدول استیضاح های دولتهای مختلف

• در مشروح مذاکرات روز 11 اسفند 1371 مجلس آماری درباره میزان آراء مخالف و ممتنع وجود ندارد.
• در مشروح مذاکرات روز 23 آذر سال 1373 مجلس نیز آماری درباره میزان آراء مخالف و ممتنع وجود ندارد.